Darmverkleving baby's door kleurstof

ROTTERDAM, 12 juli In het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam zijn de afgelopen vier jaar 23 baby's geopereerd aan verklevingen in de dunne darm, die hoogstwaarschijnlijk zijn veroorzaakt door het gebruik van methyleenblauw als kleurstof bij een vruchtwaterpunctie.

Volgens de regionaal geneeskundige inspectie in Haarlem valt het AMC niets te verwijten. De kleurstof methyleenblauw wordt al decennia lang in de geneeskunde gebruikt.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen meldt desgevraagd dat methyleenblauw niet is geregistreerd als genees- of contrastmiddel. De stof komt ook niet voor in het Kleurstoffenbesluit van de Warenwet, waarin alle kleurstoffen staan die onder bepaalde voorwaarden in voedingsmiddelen zijn toegestaan. Die kleurstoffen zijn bij toelating ook beoordeeld op hun effect op de ongeboren vrucht.

In het AMC en in andere Nederlandse ziekenhuizen wordt inmiddels geen kleurstof meer gebruikt, omdat het aanprikken tegenwoordig met echoscopie goed te volgen is. Volgens de teratoloog prof. dr. P. W. J. Peters, verbonden aan het Rijksinstituut voor Milieuhygiene in Bilthoven en directeur van het International Centre for Birth Defects is het echter nog maar de vraag of methyleenblauw de oorzaak is van de darmverklevingen.

Peters: 'Er zijn in de internationale wetenschappelijke literatuur geen aanwijzingen dat methyleenblauw structurele afwijkingen veroorzaakt. Het moment van toediening is ook belangrijk. De vruchtwaterpunctie wordt in de 15e of 16e week van de zwangerschap verricht op een moment dat de darmen al zijn gevormd. Het is wel bekend dat methyleenblauw aan het eind van de zwangerschap problemen kan geven, bij de bloedvorming. Daarom wordt de methode in het gynaecologieboek van Kloosterman, vroeger ook aan het AMC verbonden, als achterhaald afgedaan.' Het Centre for Birth Defects heeft de beschikking over de geboortegegevens van 2,5 miljoen baby's en zal op korte termijn onderzoeken of de combinatie methyleenblauw en darmverkleving vaker voorkomt. Bij een snel onderzoek na de berichten uit het AMC heeft prof. Peters van collega's elders in Europa geen alarmerende berichten ontvangen.

Het vermoedelijke verband tussen de darmverklevingen en mehtyleenblauw werd gelegd nadat kinderchirurgen in het AMC alarm sloegen omdat het aantal darmverklevingen bij pasgeborenen de laatste jaren veel hoger was dan normaal. Na onderzoek bleken bijna alle getroffen baby's helften van tweelingen te zijn. Nooit hadden beide helften van een tweeling de darmverkleving. Hun moeders waren op het moment van de zwangerschap ouder dan 36 jaar. Om die reden was er een vruchtwaterpunctie verricht om te onderzoeken of de embryo's ernstige afwijkingen vertoonden. Bij zo'n punctie wordt door een holle naald door de buikwand een kleine hoeveelheid vruchtwater opgezogen. Daarin zweven lichaamscellen van het embryo waarop chromosoomonderzoek kan worden uitgevoerd. Bij afwijkingen kunnen de ouders tot abortus besluiten.

Niet bekend

De kleurstof methyleenblauw wordt in de geneeskunde al decennia in de geneeskunde als kleur- en contrastmiddel gebruikt, onder andere bij onderzoek naar verstopte eileiders en bij nier- en galblaasonderzoek.