Verborgen misleiding

Waarom voel je intuitief de aanwezigheid van gevaar bij het lezen van het artikel van redacteur Frank Vermeulen over de Groningse krakers (NRC Handelsblad, 6 juli)? Niet omdat hij kennelijk van mening verschilt met justitie in Groningen, of wil zeggen dat het optreden tegen de krakers niet geheel vlekkeloos is verlopen, of dat over artikel 140 Wetboek van Strafrecht bij rechtsgeleerden nog wel wat vragen bestaan. Nee, het gevaar zit in de zachte terreur van verborgen misleiding.

Vermeulen argumenteeert niet, hij verspreidt intellectuele schijn. Met technieken die ook in de wereld van de reclame worden gebruikt, schetst hij een beeld waarin de lezer moet gaan geloven zonder eerst goed te hebben nagedacht. Het beeld van de reclamespot waar de kijker een produkt ziet tegen een verglijdende achtergrond van wat steeds meer op een paradijs van oeverloze tolerantie begint te lijken. 'Kenmerk van het geweld van Nederlandse activisten en wereld van verbeteraars is juist dat het onbloedig is', zo schrijft Vermeulen. Dat geldt ook voor gifmengers en belastingontduikers, zo zou ik daaraan kunnen toevoegen. Vermeulen weer: 'Of het oogmerk van de WNC-'organisatie' crimineel was staat nog te bezien gecriminaliseerd is het zeker'.

Dergelijke binnenste-buiten gekeerd taalgebruik riekt naar een slogan die uit de luidsprekers van Orwells '1984' zou hebben kunnen schallen.

In het beeld dat Vermeulen wil oproepen past dat de tegenstanders van de krakers als wat dommige, routinematig handelende stuntelaars worden geportretteerd die te laat en dan verkeerd reageren: de gedupeerde cafehouder kan gezien de bestuurlijke laksheid beter bij de gemeente verhaal halen; hoe de eerbiedwaardige organisaties justitie ook vermanen: 'het mag niet baten' ; het OM treedt op met 'de onverstoorbaarheid van een etiketteermachine', enzovoorts.

Nadat Vermeulen de onthutste slachtoffers van de krakers en passant nog heeft uitgelegd dat 'gewelddadig optreden sinds jaar en dag een manier is waarop activisten met de rest van de samenleving communiceren', komt hij aan het slot geheel in de stijl van de reclamewereld tot de produkt-identificatie: 'Wat dat betreft zijn er op het punt van doldriest demonstreren grote overeenkomsten tussen justitie en de door haar bestreden krakersgroep'.

Kortom, zo mag de lezer concluderen: die bivakmuts past ons allemaal!In een samenleving waarin een kleine groep door intimidatie haar wil aan de gemeenschap wil opleggen en waarin justitie binnen beperkte grenzen moet handelen, wordt door dergelijk verdoezelend geschrijf het gevaar voor radicalisering alleen maar vergroot.