Bondskanselier dit weekend naar Gorbatsjov; Kohl is van plan Moskou grootscheeps te steunen

BONN, 11 juli De Westduitse bondskanselier Kohl hoopt zondag en maandag in Moskou met een breed financieel en economisch hulpprogramma voor de Sovjet-Unie de beslissende doorbraak op de weg naar de Duitse eenheid te bereiken.

De oppositionele SPD heeft gisteren de bondsregering alvast opgeroepen een ruim aandeel te nemen in een bedrag van 20 miljard mark internationale spoedhulp. Zo'n bedrag, dat vorige maand ook van Sovjet-zijde is genoemd, acht de SPD noodzakelijk.

Kohl, die wordt begeleid door zijn ministers Genscher (FDP, buitenlandse zaken) en Waigel (CSU, financien), heeft ruim voor de economische top van de zeven grootste industriestaten (G-7) in Houston al een omvangrijk Westduits hulpprogramma voor de Sovjet-Unie laten voorbereiden. Daarover heeft het ministerie van economische zaken in Bonn inmiddels de afgelopen weken ver gaand vooroverleg met Moskou en het Westduitse bedrijfsleven gevoerd.

Nu in Houston is afgesproken dat er op korte termijn geen gemeenschappelijke financiele hulpactie voor de Sovjet-Unie komt, maar dat er geen bewaar bestaat tegen directe bilaterale hulpprogramma's, kan Kohl komend weekeinde in Moskou concreet aan de slag. Twee weken geleden werd al bekend dat Bonn garant staat voor een spoedkrediet van 5 miljard mark van een groep Westduitse banken onder leiding van de Deutsche Bank en de Dresdner Bank. Dat krediet is mede bedoeld om de bestaande betalingsproblemen van de Sovjet-Unie te verlichten.

De kanselier reist zondag naar Moskou met in zijn bagage miljardenkredieten, economische advies- en samenwerkingsprogramma's en het aanbod om de Sovjet-Unie aan meer deviezen te helpen via meer export van olie en aardgas naar het straks verenigde Duitsland. Sinds de Duitse monetaire unie op 1 juli van kracht werd zijn de beide Duitse staten samen royaal de grootste handelspartner van Moskou. Voor 1990 wordt het handelsvolume van de DDR met de Sovjet-Unie op 62 miljard mark geschat, dat van de Bondsrepubliek op een kleine 20 miljard.

Bonn biedt de economische hervormingscommissie en het staatsplanbureau Gosplan hulp van Westduitse experts aan bij de markteconomische ontwikkeling van de Sovjet-Unie. Zwaartepunten moeten liggen bij projecten op het gebied van transport en distributie, de opleiding van economisch kader, milieubeheer en milieutechnologie, de voedselvoorziening. Deskundigen van Westduitse economische instituten en industriele managers zouden daarbij permanent moeten assisteren, te beginnen in Moskou, Leningrad, Kiev en Minsk. Westduitse bedrijfs-consultants zouden moeten helpen bij het verkennen van Westerse markten, met name die van de Europese Gemeenschap, en het opzetten van programma's die tot betere distributie en minder verspilling bij het gebruik van grondstoffen en voedingsmiddelen leiden. Een eerste 'pilot-project' in de landbouw is voorzien nabij Ryasan, op 200 km afstand van Moskou. Ook wordt hulp aangeboden bij de geplande omzetting van een deel van de Sovjet-wapenindustrie in civiele industrie.

Voor de uitbreiding van de gas- en olie-export van de Sovjet-Unie en voor het oplossen van praktische problemen bij de winning en het transport daarvan is in Bonn ook een scenario gemaakt. Dat voorziet zowel in technische hulp om de winning te vergroten als in voorfinanciering van de nodige investeringen, met een garantie van Bonn. Met de Dimetex, het samenwerkingsorgaan der Westduitse oliemaatschappijen, zijn afspraken gemaakt over technische hulp en vergroting van het verwerkingsvolume van Russische olie en aardgas tot ver boven de zes miljoen (het volume in '89). Voor de levering van extra gas is al een intentieverklaring getekend.