Gasunie verliest door EG-richtlijn monopolie

STRAATSBURG, 10 juli Nationale ondernemingen in West-Europa die handel, transport en distributie van aardgas beheersen, zoals de Gasunie in Nederland, verliezen binnenkort hun monopoliepositie.

Vandaag heeft het Europees Parlement een richtlijn van de Europese Commissie (dagelijks bestuur van de Gemeenschap) goedgekeurd waarin de handel en het vervoer van aardgas worden vrijgegeven. De Europese ministerraad moet nog over de invoering beslissen. Het onderwerp staat op de agenda voor de eerstvolgende vergadering van de energieministers, in november. Keuren zij de richtlijn goed, dan wordt deze bindend voor alle lidstaten van de Europese Gemeenschap.

Alle belemmeringen door nationale regelingen moeten vervallen, aldus Commissie en parlement. Voor Nederland betekent dit dat de Gasunie verplicht wordt tegen 'billijke voorwaarden' hoeveelheden aardgas die door grootverbruikers direct van producenten worden gekocht, via het pijpleidingennet naar de afnemers te vervoeren. Gevolg: meer concurrentie en lagere prijzen.

Gisteren heeft het Europees Parlement de richtlijn op een aantal punten verscherpt door het milieubelang meer op de voorgrond te stellen. Het parlement wil dat er meer gas wordt gebruikt voor de elektriciteitsopwekking. Daardoor worden olie en kolen als brandstoffen teruggedrongen en ontstaan er minder schadelijke stoffen zoals kooldioxyde. Ook wil het Europees Parlement dat lidstaten een einde maken aan restricties bij de aanleg van aardgasleidingen, waardoor een gunstiger investeringsklimaat kan ontstaan. De Europese Commissie moet nog een oordeel vellen over de amendementen.

De Gasunie is sterk gekant tegen de nieuwe Europese richtlijn, omdat, volgens een woordvoerder 'ons hele systeem van zekerheid bij de aan- en verkoop, dat gebaseerd is op lange termijncontracten hiermee gaat wankelen'. De constante levering van gas naar behoefte, ook in zeer koude winters, kan gevaar lopen door claims op de capaciteit van het leidingnet voor doorvoer van gas naar het buitenland of grote afnemers in Nederland.

Een gasproducent is verzekerd van afname en loopt daardoor alleen het prijsrisico. Bij het nieuwe Europese systeem komt daar het volumerisico bij. Daardoor worden producenten veel terughoudender en kunnen de zeer grote investeringen die nodig zijn om het Europese aardgasnet te verbeteren en uit te breiden, op de tocht komen te staan, voorspelt de woordvoerder.