Eerste 51 Albanezen naar Praag gevlogen

PRAAG/ BONN, 10 juli In Praag zijn vannacht met een speciaal vliegtuig 51 Albanezen aangekomen, de eerste groep van 'ambassadevluchtelingen' die in staat is gesteld Albanie te verlaten.

Het vertrek van de 51, die vorige week de Tsjechoslowaakse ambassade in Tirana waren binnengevlucht, had volgens woordvoerders in Praag veel voeten in de aarde. Zelfs toen overeenstemming was bereikt over het vertrek van de groep duurde het nog vijf uur voordat de vluchtelingen van Tirana naar het vliegveld mochten vertrekken om er aan boord te gaan van het Tsjechoslowaakse militaire vliegtuig waarmee president Havel zich gewoonlijk verplaatst. Havel had het toestel gisterochtend naar Tirana gestuurd.

Van de Albanezen die vannacht in Praag zijn aangekomen, en die daar werden begroet door minister van buitenlandse zaken Dienstbier, hebben er twee te kennen gegeven in Tsjechoslowakije te willen blijven; de anderen willen doorreizen naar andere landen, vooral naar de VS. Bij hun aankomst weigerden ze te praten over de omstandigheden in Tirana. Ze maakten het V-teken en scandeerden de naam van Havel alvorens in bussen naar hun hotel te gaan. In Tirana wordt verwacht dat de veertig Albanezen die zich in de Hongaarse ambassade bevinden als tweede groep zullen mogen vertrekken. De noodsituatie, die vooral in de overbevolkte ambassades van West-Duitsland (2500 tot 3000 vluchtelingen), Frankrijk (vijfhonderd) en Italie (duizend) bestaat, is gisteren niet verlicht.

De Albanese autoriteiten weigeren nog altijd om vliegtuigen met voedsel en geneesmiddelen voor de vluchtelingen toe te laten. Ze leggen de schuld voor de ontstane noodsituatie bij de ambassades. Het blad Bashkimi schreef gisteren dat de ambassades de vluchtelingen als 'drukmiddel' misbruiken in de hoop de Albanese regering tot koerswijzigingen te dwingen. De vluchtelingen in de ambassades worden in de Albanese media nog steeds uitgemaakt voor 'zwervers, straatschenders en landlopers', over wier acties 'de bevolking van Tirana en alle eerlijke mensen terecht verontwaardigd zijn.' Volgens de plaatsvervangend minister van buitenlandse zaken, Muhamet Kapllani, is de vluchtelingen amnestie beloofd en hebben ze paspoorten en een uitreisvisum gekregen. 'De diplomatieke vertegenwoordigingen houden hen echter kennelijk vast om kunstmatig de spanning te verhogen. Voor de situatie in de ambassades zijn die ambassades zelf verantwoordelijk, 'aldus Kapllani.

Het Joegoslavische blad Vecernje Novosti wist gisteren te melden dat zich in de bossen en parken rond Tirana nog duizenden Albanezen bevinden die van plan zijn ambassades binnen te vluchten zodra daar de gelegenheid toe bestaat. De autoriteiten van Tirana hebben de hoofdstad gesloten voor reizigers van buiten de stad. Bovendien is de ambassadewijk nog altijd hermetisch door politie en leger afgesloten.

De Albanese leiding is gisteren voor de tweede keer binnen een week gewijzigd. In een kennelijke poging, het ongenoegen over de slechte economische situatie en vooral de bevoorrading in de winkels te sussen werden gisteren de ministers van lichte industrie, de levensmiddelenindustrie, de openbare diensten en de binnenlandse handel vervangen. Ook de minister van defensie werd aan de kant gezet. Eind vorige week waren al drie leden van het politburo van de partij en de minister van binnenlandse zaken met pensioen gestuurd of overgeplaatst. Het Albanese parlement heeft gisteren verder ingestemd met de instelling van een werkloosheidsuitkering. Tot nu toe is het bestaan van werkloosheid in Albanie nooit toegegeven. Belangrijker nog is de beslissing van het parlement, een eind te maken aan de tot dusverre geldende inkomensgelijkheid waarop het orthodoxe Albanie decennia lang zeer trots is geweest. In de toekomst, zo bepaalde het parlement, zullen de lonen worden gekoppeld aan de geleverde prestaties.

Sommige vluchtelingen in ambassades in Tirana hebben melding gemaakt van onrust en geweld in andere delen van het land. Een Europese diplomaat maakte gisteren melding van verhalen over met geweld neergeslagen demonstraties in Shkoder in het noorden en in Saranda in het zuiden. In Shkoder zouden 35 mensen bij rellen om het leven zijn gekomen. Een door de diplomaat geciteerde vluchteling vertelde dat hij op straat drie onthoofde lichamen had zien liggen. (Reuter, UPI, AFP)