Sovjet-joden drijven Israeliers flat uit

HOLON, 9 juli 'Wij zijn niet tegen Russische immigranten maar ook wij willen een dak boven ons hoofd.'

Deze tekst staat te lezen op een aan een paal geprikt stuk karton bij een geimproviseerd primitief tentenkamp in de Jessi Cohen-buurt in Holon, een voorstad van Tel Aviv. Daar zijn 42 dakloze gezinnen een spontaan protest begonnen tegen de dagelijks schrijnender wordende woningnood.

Met zijn zwangere vrouw en zijn dochtertje woont de 28-jarige Jona Josef sedert acht dagen onder een paar lappen in het tentenkamp, dat op een open veld in Holon uit het niets is verrezen. 'Anderhalf jaar geleden huurde ik voor 250 dollar een klein appartement van 70 vierkante meter in Holon. Dat kon ik net van mijn salaris van 650 dollar per maand opbrengen. Maar mijn huiseigenaar kon van een Russische immigrant 450 dollar per maand krijgen. Zo'n bedrag kan ik niet opbrengen. Ik moet mijn gezin toch ook voeden en kleden? De huiseigenaar liet zich niet door mijn argumenten vermurwen. Als ik geen 450 dollar kon of wilde betalen moest ik maar vertrekken. Dat heb ik gedaan. Uit protest tegen deze uitbuiting heb ik met lotgenoten hier besloten een tent op te zetten. Heb ik soms een andere keus?' Tijdens het gesprek met Jona vormt zich snel een kring tentbewoners om ons heen. 'Hebben mijn kinderen soms niet in het leger gediend', roept een vrouw. 'Als ik geen woning krijg, doe ik weer een poging tot zelfmoord', gilt een ander. 'Ik ben zwanger van een tweeling en ik heb geen man. Waar moet ik in 's hemelsnaam heen?' Zaterdagmiddag besloten de daklozen tijdens een vergadering in de grootste tent, 50 van de 150 leeg staande appartementen in Holon te kraken. Het bezoek van een aantal parlementariers aan het tentenkamp plus de belofte van de burgemeester van Holon naar oplossingen voor de ergste gevallen te zoeken, brachten echter wat rust en hoop onder de dakloze demonstranten.

Deze vorm van snel om zich heen grijpend sociaal protest tegen de gevolgen van de Russische massa-immigratie voor de zwakste groepen in de Israelische samenleving, stelt de regering-Shamir voor grote problemen. Vandaag is de kwestie in de Knesset, het parlement, aanleiding tot enkele moties van wantrouwen.

Op zes andere plaatsen in Israel, in Jeruzalem, Beersheba, Rehovot, Yahud, Rishon Lezion en Bat-Yam, zijn dergelijke tentenkampen van daklozen uit de grond opgeschoten. 'De regering zal onder de voeten van de protesterende menigte worden vertrapt', citeert vandaag een Israelische krant een demonstrant.

In het week-journaal heeft de Israelische televisie vrijdagavond uitvoerig aandacht besteed aan de door de massale Russische immigratie ontstane woningnood en de gevolgen daarvan voor de Israelische samenleving. Ariel Sharon, de nieuwe minister van bouwnijverheid, gaf daarbij in een vraaggesprek toe dat er een 'zeer ernstige situatie' is ontstaan. Het aantal leegstaande flats in handen van de regering en op de vrije markt slinkt met de dag. Vervolg van pag. 1Als gevolg daarvan blijven de prijzen van huur- en koophuizen stijgen. De Russische immigranten hebben een tijdelijk voordeel op de Israeliers omdat zij van overheidswege in het eerste jaar van hun verblijf in Israel voldoende financiele (en ook administratieve) steun krijgen om (voorlopig) de hoge huren te betalen.

Indien er, zoals van regeringszijde voorspeld, dit jaar 250.000 Russische immigranten komen en tot 1992 zelfs een miljoen ontstaat er op de Israelische woningmarkt een onhoudbare situatie waarvan de sociale en politieke gevolgen niet kunnen uitblijven.

Sharon heeft zich al laten uitrusten met 'noodbevoegdheden' om 3.000 geprefabriceerde huizen van elk 50 vierkante meter uit de Verenigde Staten te importeren. Hij wil nog meer bevoegdheden om de woningbouw uit het slop te halen, die onder andere door de intifadah (de onregelmatige komst van Palestijnse arbeiders) is getroffen.

Intussen bereidt Israel zich koortsachtig voor op een noodsituatie. Er is sprake dat duizenden Russische immigranten in legerbarakken en in legertentenkampen worden ondergebracht totdat de Israelische woningbouw erin slaagt jaarlijks 85.000 flats af te leveren. Het sociale protest tegen de woningnood in de tentenkampen heeft voorlopig nog geen anti-Russisch tintje. 'Ook als er een miljard joodse immigranten komen zijn ze welkom', zegt Ezra Simcha in Holon. 'Als wij er maar niet de dupe van worden.'