Serviers sturen aan op confrontatie Kosovo

PRISTINA, 9 juli De autoriteiten van de Joegoslavische republiek Servie sturen aan op een confrontatie met de bijna 2 miljoen Albanese inwoners van de provincie Kosovo. Vice-premier Trajkovic van Servie zei gisteren dat deelnemers aan een voor vandaag aangekondigde algemene staking van een uur kunnen rekenen op onmiddellijk ontslag, inhouding van geld en straf. Desondanks leek de staking in de hoofdstad Pristina vanochtend een succes. In de hoofdstraat liepen tussen tweeduizend stakers op naar het regeringsgebouw, waar gewapende politieagenten hen uiteendreven. Vele winkels waren gesloten. Een van de leiders van de oppositie, J. Buxhovi, sprak van 'het begin van het rechtmatig verzet van de Albanese bevolking.'

Volgens hem deden zelfs Albanese politieagenten aan de staking mee. Voor morgen is wederom een werkonderbreking van een uur aangekondigd. Een door het oppositionele Democratisch Initiatief georganiseerd spoedoverleg in de hoofdstad Pristina werd gisteren in het bijzijn van vertegenwoordigers van de plaatselijke en internationale pers door de politie ontbonden. Het Democratisch Initiatief is een platform van Albanese oppositiepartijen die zitting hadden in het vorige week door de Servische autoriteiten ontbonden parlement van Kosovo. De Serviers gingen over tot ontbinding van het parlement en de regering nadat twee dagen daarvoor het parlement het streven van de provinciale regering naar een onafhankelijk Kosovo hadden goedgekeurd. 'Wij kunnen nimmer toestaan dat iemand ons territorium aantast. Kosovo is van Servie en ten koste van alles zullen wij de belangen van de republiek beschermen', zo zei vice-premier Trajkovic gisteren op een inderhaast belegde persconferentie in Pristina. Trajkovic deed de leiders van de Albanezen af als 'separatisten'.

Intussen wordt de situatie in Kosovo snel uitzichtsloos. Alle contacten tussen de leiders van de Albanese meerderheid en de Servische autoriteiten zijn verbroken. Bovendien is de houding van de Servische autoriteiten ten opzichte van de Albanese meerderheid een doorn in het oog van de andere zes republieken van Joegoslavie. Kroatie en Slovenie willen uitdrukkelijk toenadering tot het Westen en streven zelfs naar een lidmaatschap van de EG. Zeer pijnlijk was daarom dat Westerse ambassadeurs vrijdagavond uit protest tegen het Servische ingrijpen in Kosovo wegbleven van een receptie van de Servische president Slobodan Milosevic.

De receptie werd gehouden ter gelegenheid van de herdenking van het begin van de gewapende Servische opstand tegen de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vice-premier Trajkovic deed het incident af als een 'misverstand'.

'De dames en heren diplomaten willen niet beseffen dat Servie de grenzen van Europa beschermt tegen de oprukkende moslims uit het Oosten, 'aldus Trajkovic.

Zaterdag negeerden de Albanezen in Kosovo massaal de nationale Servische feestdag. Albanese winkels bleven open en waar mogelijk werd gewoon doorgewerkt. Tot gewelddadige confrontaties kwam het voor zover bekend niet. De sfeer in Pristina is er niet minder grimmig om. Op straat patrouilleren politieagenten en voorbijgangers worden voortdurend op papieren gecontroleerd. Het hoofdkwartier van het leger in Pristina wordt evenals andere regeringsgebouwen voortdurend met pantserwagens en zwaarbewapende soldaten beschermd. De voorzitter van het Democratisch Initiatief, Vetton Surroi, riep iedereen op niet in te gaan op Servische provocaties, maar na de politie-inval gisteren zei hij: 'Nu alle democratische middelen lijken uitgeput moeten wij naar andere middelen grijpen'.

'Wij leven in een bezet land. Onze argumenten tellen niet tegen de macht en onderdrukking die door de Serviers worden uitgeoefend. Kosovo is een uitzonderlijk eiland in het vrije Europa. Wij roepen de Europese landen en de Verenigde Naties op ons streven naar zelfbeschikking te ondersteunen'. Het plaatselijk televisiestation was zaterdagavond voor het eerst na drie dagen weer in de lucht nadat eerder de politie en het leger de studio's waren binnengevallen. De uitzendingen worden nu verzorgd door Serviers in plaats van Albanezen, die sinds de politie-inval in staking zijn. De presentator verontschuldigde zich voor de vele storingen en wees op het gebrek aan (Albanese) technici. De provinciale krant Rilindja verscheen gisteren weer voor het eerst nadat vorige week ook hier de politie was binnengevallen. Uit het colofon waren alle namen verdwenen, maar volgens journaliste Evliana Bajginovci werken bij Rilindja dezelfde journalisten als voor de inval. 'We hebben alleen geen hoofdredacteur meer. Toch hebben we besloten door te gaan omdat anders de bevolking helemaal van het nieuws verstoken blijft.'

De Servische autoriteiten gedogen de krant omdat de grafici hebben aangekondigd dat als Rilindja een verschijningsverbod krijgt, er geen enkele andere (Servische) krant meer zal verschijnen en omdat alle grafici Albanezen zijn, hebben de autoriteiten geen keus, zo zei Evliana Bajginovci.