Automobilist na zegen heer in verkeer

ELSENDORP, 9 juli Een Audi 80 rolt met opengedraaide raampjes het parkeerterrein van de parochie af. De chauffeur wijst met een duim naar twee vrouwen op de achterbank. 'Achterin!' roept hij naar buiten. De pastoor doopt de kwast in een koperen bak met wijwater en haalt uit. Druppels spetteren over de gezichten. De vrouwen proesten het uit. De gezegende auto draait de straat in en stuift weg.

Pastoor J. van den Nieuwenhof zegent ongeveer 100 auto's op deze regenachtige zondagochtend in het Brabantse Elsendorp. De meeste chauffeurs draaien hun raampje open om de natte zegen in ontvangst te nemen. Anderen slaan een kruisteken terwijl het water op de ruit spat. Kinderen racen op fietsen door de plassen regen- en gewijd water.

De ceremonie duurt een half uur. Na afloop komt in de pastorie de koffie met cake op tafel, gevolgd door een kelkje jenever. De 63-jarige pastoor draait met zijn linkerarm. 'Vermoeiend', zegt hij. 'Vorig jaar heb ik er een tennisarm aan overgehouden.'

Hij vraagt de chauffeurs altijd hun raampje te openen bij de zegening omdat hij 'liever mensen zegent dan auto's die hebben tenslotte geen ziel'.

'Maar ik kan me wel voorstellen dat sommigen hun raampje dicht houden. Vorig jaar ben ik een af en toe beetje uitgeschoten met de kwast. 'Het Elsendorpse Apostolaat van de Weg opgericht in de jaren dertig uit zorg om het toenemend aantal verkeersongelukken in de landelijke omgeving wijdt jaarlijks twee weekeinden aan het 'zegenen van de voertuigen'. Dat kan ook in enkele andere parochies, waar tevens fietsen en paarden worden gezegend. Maar de 'Christoffeldagen' in Elsendorp, genoemd naar de beschermheer van reizigers, Christophorus, genieten wijde bekendheid. De meesten van de circa 500 gelovigen die zondag op de laatste Christoffeldag van het jaar hun auto lieten zegenen, kwamen van buiten het ongeveer 860 katholieken tellende dorp. Het Apostolaat kon na afloop vijftien nieuwe leden inschrijven.

Om kwart voor elf staat het parkeerterrein van de parochie Sint Jan Evangelist bomvol personenauto's, een paar busjes en een taxi. In de kerk heft een vrouwenkoor de 'Missa In Nomine Sanctii Matthii' aan. De mis heeft het passende thema 'Wie heeft er voorrang'. Niet de rijke boven de arme, betoogt de pastoor, noch de blanke boven de zwarte of de gezonde boven de invalide. 'Jezus zegt: ik ben de Weg. Niemand is Hem te min. Laat dat ons voorbeeld zijn, ook in het verkeer.'

Hij gaat voor in gebed: 'Sta ons bij als wij deelnemen aan het verkeer. Laat ons niet roekeloos worden en nadenken voordat wij de auto starten.' Na de mis trekken de auto's in rijen langs de pastoor die ze een voor een zegent vanaf een verhoging. Tijdens de eerste jaren van het Apostolaat stroomden ook tractors en vrachtwagens toe voor de toen nog maandelijkse zegeningen. 'Stonden ze hier soms wel met zijn drieen te zegenen', herinnert een parochie-medewerkster zich. De laatste tijd laten de vrachtwagens het echter afweten. De pastoor: 'De bedrijven vinden het te duur om hun wagens daarvoor te laten rijden. En de chauffeurs hebben er ook geen zin meer in om er zondag voor op pad te gaan.' Volgens het Gebed van de Autozegening is de zegen 'een eerlijke belofte om veilig en hoffelijk te rijden, een vertrouwvol aanbevelen van zichzelf en medereizigers aan Gods vaderlijke zorg'.

Beslist geen 'toverformule, geen gegarandeerde vrijwaring tegen pech en ongelukken'.

'Dat kan natuurlijk niet. Dat beseffen de mensen ook heus wel', zegt de pastoor. Hij wijst erop dat ooit een motorrijder vlak na de zegening dodelijk verongelukte. Maar meestal werkt het wel. 'Mensen die bijna een aanrijding krijgen, danken Christophorus omdat ze eraan ontsnapt zijn. Wie toch een ongeluk krijgt maar het overleeft, dankt hem ook.' Een aansporing om de auto te laten staan heeft de geestelijke nooit overwogen. 'Je hebt in deze streken een auto nodig.'

Wel spoorde hij zijn parochianen eens aan niet harder dan 100 te rijden, omdat 'Sint Christoffel anders de auto verlaat'.

Kort daarop moest hij zich met twee misdienaartjes naar een begrafenis haasten. Toen de snelheidswijzer de grens van 100 kilometer passeerde, hoorde hij een angstige gil vanaf de achterbank. 'Meneer pastoor! Sint Christoffel heeft de auto verlaten!'