Tweede Duitse staatsverdrag voor eind zomer

BONN, 7 juli De regeringen van de DDR en de Bondsrepubliek willen eind augustus hun tweede staatsverdrag klaar hebben. Daarin moeten de voorwaarden voor de toetreding van de DDR tot de Bondsrepubliek opgenomen zijn.

Dit hebben de Oost- en Westduitse onderhandelingsdelegaties gisteren afgesproken in hun eerste gespreksronde in Oost-Berlijn. Voor eind juli willen de onderhandelingsdelegaties over de toetredingsdatum en de opzet van de eerste gemeenschappelijke Duitse parlementsverkiezingen (op 2 december) beslissen. Aldus gisteravond het hoofd van de Oostduitse onderhandelingsdelegatie, Gunther Krause, staatssecretaris onder premier De Maiziere. Krause doelde daarmee op de politiek zeer omstreden vraag of DDR voor of na de parlementsverkiezingen tot de Bondsrepubliek moet toetreden.

Dat vraagstuk ligt ingewikkeld. In Bonn wensen de FDP en, in meerderheid, ook de oppositionele SPD (net als de Ost-SPD) dat de DDR eerst volgens artikel 23 van de Westduitse grondwet toetreedt tot de Bondsrepubliek. Dat zou moeten gebeuren nadat in de DDR de vijf oude Oostduitse Lander weer zijn gevormd, waarin op 14 oktober deelstaatverkiezingen moeten worden gehouden. Deze Lander of de Volkskammer zouden dan een besluit tot toetreding kunnen nemen mits op 19 november op een top van de Europese Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Parijs een akkoord over de 'externe aspecten' van de Duitse eenheid is bezegeld.

Vervolgens zouden in het verenigde Duitsland parlementsverkiezingen met uniforme regels en een kiesdrempel van vijf procent moeten worden gehouden. Dat zou betekenen dat van de bestaande Oostduitse partijen alleen de CDU en de SPD kans hebben in het nieuwe Duitse parlement te komen. De Westduitse minister van binnenlandse zaken, Schauble (CDU), heeft daarom begin deze week een andere volgorde voorgesteld, namelijk eerst, op 2 december, verkiezingen nog in beide Duitse staten afzonderlijk, waarbij voor de omstreeks 150 nieuwe Oostduitse parlementariers de lagere DDR-kiesdrempel van drie procent zou gelden. De dag erna zou de DDR dan tot de Bondsrepubliek kunnen toetreden.

Na kritiek uit onder andere de SPD, die het onaanvaardbaar en onbestaanbaar acht dat een Duits parlement straks verschillend gelegitimeerde leden zou hebben, heeft Schauble zijn voorstel aangepast. Hij heeft nu nader een uniforme Duitse kiesdrempel van vijf procent gesuggereerd die niet landelijk zou moeten gelden maar per deelstaat (elf in West- en vijf in Oost-Duitsland).