Sandalen

Mensen hebben meestal kleren aan, laten we daar even vanuit gaan anders lukt mijn stelling niet. Mijn stelling is dat we altijd die kleren bekijken en zo onze gevolgtrekkingen maken. We gaan er niet echt over zitten nadenken, dat niet, maar de gevolgtrekkingen vallen op een plaats als betrof het de uitkomsten van de tafel van zeven (waar we, hoop ik, ook niet over hoeven nadenken). 14 + 7, en wij denken 21. De gevolgtrekkingen t.a.v. kleding lopen via zelfgemaakte tafels van schoenen, sokken etc. Pure bevooroordeeldheid. Sterker nog: Als we erover zouden gaan nadenken zouden we waarschijnlijk, de voors en tegens afwegend, tot andere conclusies komen.

Soms weten we niet hoe we aan een premisse komen. De gevolgtrekking is ingesleten door herhaalde waarneming. Een voorbeeld. Als ik iemand met twee plastic zakken zie zeulen, volle plastic tassen van oud, veel gebruikt plastic, en dat de drager bij warm weer veel kleding draagt en veel haar, dan registreer ik: zwerver. En dan hoeft er nog niet eens een bierflesje of een fles bessenjenever uit zijn/haar zak te steken. (In Amerika heeft zo iemand altijd een met grauw papier omgeven fles in de hand, eveneens a dead give away, maar juist door de naieve wetgever bedoeld om drankmisbruik te verdoezelen.)Een van mijn vooroordelen ligt bij sandalen. Als niet-katholiek is mij weliswaar bekend dat monniken sandalen dragen, maar daar denk ik in eerste instantie niet aan als ik een drager zie. Er komt iets meewarigs over me en ik deel in onder het verouderde hoofdje 'geitewollen sokken', volstrekt voorbijgaand aan de wetenschap dat geitewollen sokkendragers aan de basis stonden van Greenpeace, het Peace Corps en de milieubeweging - en dat ze gelijk hadden, al die jaren lang (terwijl Ban the Bom m.i. juist weer ongelijk heeft gekregen). Ik kan me een sandalendrager nog net voorstellen als voorlichter bij het Gewestelijk Arbeidsbureau of Hoofd ener School, maar ik zie hem bij voorbeeld niet op de optiebeurs opereren, of op iemands hersens. Het heeft er overigens niets mee te maken of hij (meestal is het een hij) sokken draagt in die 6-teens modellen, hoewel ik ze misschien nog liever zonder sokken zie. Het heeft ook iets zeer Hollands, want zelfs mensen uit landen waar ze op of om het erf uitsluitend sandalen dragen, wachten zich er wel voor om op reis sandalen aan te doen (ik sluit even Japanse dames uit - die sandalen vallen thuis of daarbuiten onder een ander hoofdstuk). Nee, het zijn vooral Nederlanders zoals ook de z.g.n. Noorse klompen, leer op hout, meestal aan de Nederlandse voet zitten, ditmaal net zo vaak aan de damesvoet. In voormalige satellietlanden bestaat een dienstersschoen, half hoog, van stof, met een gat voor twee tenen en een gat voor de hiel. Ze zien er zeer comfortabel uit en zijn dat ook. Je ziet ze nog steeds, van Polen tot Hongarije, en alle diensters hebben ze aan, in Hongarije nu meer van spijkerstof, om er een modern tintje aan te geven, maar nog steeds uit dezelfde fabriek. Wat de Forma Natura en de Solex voor de wijkverpleegster was.

Als we een schoenschaal zouden moeten tekenen, dan zou de sandaal aan de ene kant staan en de lakschoen en de Mexicaanse laars aan de andere. De Mexicaanse laars moet dan wel die naar voren gerichte hakken hebben, hoog en gevormd als een hoef, en de neus van de laars dient gespitst te zijn, waar de sandaal juist niet stomp genoeg kan. Het is het oude verschil tussen snel en langzaam. De gepunte laars valt onder de snelle schoenen, de zapados rapidos, en de sandaal hoort meer bij de trage aan-mijn-lijf-geen-polonaise types. Je kan veel van de sandaaldrager zeggen, maar hij of zijn vrouw heft niet de pink bij het optillen van theekopjes. Misschien dat een paar sandaaldragers nog weleens de pink los willen laten bij het heffen van het glas bier als ze bijna aan stoot zijn bij het biljarten, maar normaliter zijn ze niet uit op uiterlijk vertoon. In hun wereld ook geen pochet of een vest, of een hoed, behalve de laat ik zeggen Duitse hoed van ribfluweel en een opgekruld randje, bandje eventueel met gesp. Sandaaldragers dragen ook geen lange sokken. Misschien lange kousen, maar korte sokken. Zijn deze van dun materiaal dan hebben we met een doorgewinterde sandaaldrager van doen. Bestaat er een link met tatouages? Ik denk het eerlijk gezegd niet. Ik meen te weten dat bij voorbeeld prins Bernhard een tatouage heeft, maar kan me hem niet voorstellen in sandalen.

De sandaaldrager lijkt me ook geen carriereganger, behalve dan misschien in de gemeentelijke politiek of de vakbond. Misschien is de PvdA wel ten onder gegaan aan de sandaal en hadden ze bij tijds moeten overgaan op geveterde schoenen.

Nog even: de sandaal heeft niets, maar dan ook niets te maken met de spijkerbroek. De spijkerbroek is een uitvlucht geworden, de sandaal is een houding.

Die houding heeft ook voordelen. Ik zie voor mijn geestesoog geen kleine criminaliteit, noch grote, op sandalen. Als er duizend gulden uit de kas zouden zijn verdwenen dan zou ik de veterschoen verdenken en de sandaal voor de schrik naar huis zenden. De sandaal laat zich ook niet afzetten in (te) dure restaurants en ik zou wellicht ver kunnen gaan en beweren dat de sandaal beter eet, juister voedsel tot zich neemt, waardoor het dragen van sandalen levensverlengend werkt. Er komen, zo denk ik, ook minder sandalen om in het verkeer en naar verhouding hebben ze minder hartinfarcten. Misschien moeten wij veterschoenen de zaak eens opnieuw in dit licht bezien en van de zomer af en toe, bij voorbeeld uitsluitend in Griekenland, heel even aan de sandaal denken. Of om het anders te zeggen: wie de sandaal passe, trekke hem aan.

    • van Lennep