Onmacht van de anderen

DAT WORDT MORGEN WEER een zware dag voor het CDA-Kamerlid Beinema. De finale van het wereldkampioenschap voetbal, ofwel ten minste twee keer drie kwartier reclame, plus zeker een half uur Tour de France, of wat daarvan te zien is tussen de reclameborden door. Bovendien het kan deze zondag echt niet op zijn er ook nog de subtiel van reclame voorziene tennissers op Wimbledon. Maar er is een troost: de STER-reclame op zondag gaat voorlopig niet door. Dat heeft het CDA deze week toch maar weten te bereiken.

Reclame en televisie, het blijft in Nederland keer op keer leiden tot bizarre discussies in het parlement met altijd weer die bijsmaak van het voeren van een achterhoedegevecht. Commerciele televisie is nog steeds bij de wet verboden, maar intussen kan tachtig procent van de televisiekijkers afstemmen op een commercieel Nederlandstalig televisiestation. STER-reclame voor acht uur werd in het belang van de kwetsbare kinderziel dank zij een actie van het toenmalige CDA-Kamerlid Scholten verboden. Niet voor lang, want de omroep kwam in geldnood en dus keerde de reclame voor acht uur alras weer terug op het beeldscherm. Het zwevende reclameblok was uitgesloten, totdat de omroepen opnieuw om geld kwamen vragen.

DAT EEN PARTIJ bezwaren heeft tegen reclame op televisie valt op zichzelf te billijken. Logisch zou zijn dat zo'n partij dan ook kiest voor de consequenties van een dergelijk standpunt, namelijk een omroepbestel dat geheel wordt gefinancierd door middel van kijkgelden. Zoniet het CDA. Deze partij kiest voor reclame, maar niet op zondag. Anders gezegd: een dag niet, om de rest van de week te kunnen zondigen. 'Het is immers voor een ieder goed een dag in de week gemakkelijker afstand te kunnen nemen van commercie en reclame, van de prikkel of soms bijna de dwang tot consumentisme', aldus de CDA'er Beinema tijdens het jongste mediadebat in de Tweede Kamer. Wat er de rest van de week gebeurt is van minder zorg. Want dezelfde Beinema sprak zich wel uit voor uitbreiding van reclamezendtijd door de week. De omroep heeft immers weer geld nodig.

HET POLITIEKE gestuntel van de niet-confessionele partijen heeft er deze week voor gezorgd dat de wens van het CDA nog gehonoreerd is ook. Er bestond een meerderheid voor reclame op zondag, maar de woordvoerders van PvdA, VVD en D66 die dit standpunt vertolkten slaagden er desondanks niet in tot een gelegenheidscombine te komen, omdat ze bleven vasthouden aan hun eigen wijzigingsvoorstellen. Het doet allemaal denken aan de gang van zaken vorig jaar rondom de slepende euthanasiekwestie. Die had in principe geregeld kunnen worden toen het tweede kabinet-Lubbers in demissionaire staat verkeerde. Bij het CDA bestond de bereidheid er voor even een vrije kwestie van te maken. Maar uit partijpolitieke motieven gaf de VVD er toen de voorkeur aan de euthanasiewetsvoorstellen te laten rusten. Zolang PvdA, VVD en D66 in dit soort zaken op cruciale momenten telkens weer gescheiden opereren kunnen ze blijven klagen over de machtige rol van het CDA in de Nederlandse politiek. Maar het wordt deze partij dan ook wel erg gemakkelijk gemaakt. Het mediadebat van deze week heeft het weer eens bewezen: het is niet zozeer de macht van het CDA, maar de onmacht van de anderen.