Uitvaartvereniging PC stelt prijs in voor beeldende kunst; 'Levende kunstenaars eren'

AMSTERDAM, 6 juli 'Sinds ver voor de jaartelling houden kunstenaars zich bezig met de uitbeelding van leven en dood', zegt Jan Berndsen (40), directeur van de Amsterdamse Cooperatieve Vereniging voor Uitvaartverzorging PC. Gisteren maakte de (non profit) uitvaartvereniging bekend dat ze een tweejaarlijkse prijs voor beeldende kunst instelt, de 'PC-Kunstprijs', van 50.000 gulden. Dat een uitvaartvereniging een prijs instelt voor beeldende kunst, laat zich volgens Berndsen aldus verklaren: 'Leven en dood zijn verweven met het maatschappelijk leven. Wij hebben veel met culturele verschillen te maken, zeker in Amsterdam, waar veel mensen met een verschillende culturele achtergrond wonen. Niemand wordt natuurlijk graag aan de dood en zijn uitvaart herinnerd, daarom is onze rol altijd wat bescheiden, teruggetrokken. Maar dat neemt niet weg dat we ons nauw verbonden voelen met het sociaal-culturele leven.'

Die binding met de cultuur kwam vorig jaar al tot uiting toen PC de hoofdsponsor was van het 150-jarig jubileum van de Amsterdamse kunstenaarsvereniging Arti et Amicitiae. Berndsen: 'We zijn wel een landelijke vereniging, maar onze wortels liggen vooral in Amsterdam en omstreken, waar zo'n 330.000 mensen bij ons zijn aangesloten. Vandaar dat we Arti sponsorden, en dat incidenteel nog wel doen. Wij voelen het een beetje als onze plicht om een bijdrage te leveren aan de verbetering van het sociaal-culturele klimaat. Omdat we komend jaar zestig jaar bestaan, hebben we besloten de PC-kunstprijs in te stellen.'

Een prijs als deze vindt Berndsen 'bepaald geen luxe', want 'door de voortgaande bezuinigingen hebben de kunstenaars in ons land het steeds moeilijker. Hopelijk leveren we met onze prijs een kleine bijdrage aan de verbetering van die situatie', aldus de directeur.

Als uitvaart-expert is het Berndsen bovendien opgevallen dat de meeste kunstenaars pas na hun dood de waardering krijgen die ze verdienen. 'Neem Van Gogh, waarvan nu de stoel waar hij misschien op gezeten heeft een fortuin waard is. Terwijl hij zelf tijdens zijn leven de terpentijn en olieverf nauwelijks betalen kon. Was het niet Nietzsche die zei dat veel kunstenaars pas postuum geboren worden? Wij zeggen: laten we de kunstenaars die nu leven wat meer waarderen.' Op kleinere schaal doet de uitvaartvereniging dat al langer. 'We hebben een bescheiden collectie van zo'n 120 hedendaagse kunstwerken in onze gebouwen. Daar is mijn voorganger al mee begonnen', aldus Berndsen. Met een prijzengeld van 50.000 gulden behoort de PC-Kunstprijs meteen tot een van de grotere prijzen voor beeldende kunst, op hetzelfde niveau als bijvoorbeeld de Amsterdamse kunstprijs van het Alfred Heineken-fonds. De meeste kunstprijzen varieren van enkele duizenden tot tienduizenden guldens. Maar er is nog een extraatje verbonden aan de PC-Kunstprijs, die hem volgens de eerste jury-voorzitter Sjarel Ex, directeur van het Centraal Museum in Utrecht, dubbel aantrekkelijk maakt. 'De prijs is bedoeld voor een landelijke kunstenaar die al wat verder in zijn oeuvre is, maar eigenlijk nog nooit de erkenning heeft gekregen die wenselijk is', zegt Ex. 'Behalve de aanzienlijke geldprijs is er ook nog eens geld uitgetrokken om het bekroonde oeuvre bekender te maken.'

In overleg met de winnende kunstenaar komt er een presentatie van zijn werk, in de vorm van een film, een expositie, een lezing of een boek. Ook daarvoor stelt PC geld beschikbaar. Hoe hoog dat bedrag precies is, wil Berndsen niet zeggen, maar volgens Ex kan het 'oplopen tot enkele tienduizenden guldens'.

'Daarom ben ik zeer enthousiast over deze prijs, 'zegt Ex. In de jury van de eerste PC-kunstprijs zitten naast 'secretaris-zonder-stemrecht' Berndsen verder de beeldend kunstenaar en schrijver Armando en verzamelaar en Concertgebouw-directeur Martijn Sanders. De PC-kunstprijs wordt dit najaar voor het eerst uitgereikt.