Sterke lucht

Karate Kareltje gaf zijn vriendjes een demonstratie van zijn geweldige kracht. Krak, zof, bang, daar spleten een plank, een telefoonboek en een baksteen als theebeschuitjes doormidden. 'Wie, o wie geeft mij iets stevigers om te slaan?', daagde Kareltje zijn kornuiten uit. Een bleek boekenwurmpje met een bril stapte verlegen naar voren en zei: 'Hier heb je iets dat sterker is dan jij!' En hij overhandigde de verbouwereerde krachtpatser een eenvoudige krant.

Vandaag gaan we laten zien hoe sterk en weerbarstig een krant is wanneer hij de luchtdruk als bondgenoot heeft. We hebben nodig: een krant, een vlakke tafel en een lange, stevige (liefst hardhouten!) lat van zo'n 80 centimeter lang en vier of vijf centimeter breed.

Leg de lat op de tafel zodat hij ongeveer 20 centimeter uitsteekt. Sla met je vuist op het uitstekende deel van de lat om te controleren dat je hem met gemak van de tafel af kunt slaan. Vouw de krant open en neem er drie of vier dubbele pagina's uit, bijvoorbeeld de saaiere uit dit supplement. Leg de lat op de tafel als tevoren, maar leg er nu de pagina's overheen. Zorg dat ze mooi glad op elkaar en op de tafel en over de lat liggen door er overheen te strijken.

Sla opnieuw met je vuist op het uitstekende deel van de lat. Je zult zien dat het je niet lukt om de lat en de krant omhoog te krijgen. Als je echt heel hard slaat breekt de lat eerder doormidden dan dat de krant meegeeft.

Hoe krijgt die krant, die zich toch anders met het grootste gemak uiteen laat rijten, dit voor elkaar? Door de luchtdruk. De lucht drukt op elke vierkante centimeter met een kracht van maar liefst een kilo. Op een dubbele krantepagina van 82 bij 57 cenimeter drukt dus een kracht van 82 x 57 ofwel bijna 4.700 kilo!Als je op de lat slaat, wil het bedekte gedeelte omhoog, maar dat lukt niet omdat er meteen een onderdruk ontstaat de klap is zo plotseling, dat de lucht geen tijd heeft om tussen de krant en de tafel door te kruipen. En als er geen lucht onder de krant zit, dan kan die ook niet terugdrukken tegen de lucht boven de krant. Het is met andere woorden echt alsof er op de lat een gewicht staat van 4.700 kilo!Als je toevallig geen lat van de juiste maat in huis hebt, kun je de proef ook in een verkleinde uitgave uitvoeren, bijvoorbeeld met een liniaal en een minder groot stuk papier. Het zal je dan misschien wel lukken om het papier op te lichten, maar je zult het effect van de luchtdruk toch nog heel duidelijk merken.