Spitsreiziger vreest treincoupes vol studenten

Studenten met een basisbeurs kunnen na 1 januari 1991 met een jaarkaart voor het openbaar vervoer de trein in. Het kabinet besloot woensdag dat invoering van de kaart op die datum verantwoord is. De Nederlandse Spoorwegen hebben het streekvervoer gevraagd een voorstel uit te werken om de verwachte drukte in de ochtendspits op te vangen.

ROTTERDAM, 6 juli De conducteur weet zeker dat hij het drukker krijgt. De koffieventer in de intercity vreest files in de gangpaden. De trouwe reiziger maakt zich zorgen om 500.000 extra concurrenten voor zijn zitplaats in de ochtendspits. Een dag na het besluit van het kabinet om de OV-jaarkaart voor studenten in te voeren zijn de meningen verdeeld. 'We hoeven hun kaartjes dan wel niet te knippen, maar je kunt een student niet zo gemakkelijk herkennen dat je hem kunt overslaan', zegt een conducteur op station Hollands Spoor in Den Haag. 'Het brengt voor ons extra werk met zich mee. Maar we hebben eerder met de OV-kaart voor militairen gezien dat het wel meevalt. De Nederlandse Spoorwegen gaan meer materieel inzetten, dus ook meer personeel.' Een spitsreiziger in de trein naar Utrecht voelt de bui hangen. Straks hebben een half miljoen extra reizigers het op zijn zitplaats gemunt. Hij betwijfelt of de bereidheid van scholen en universiteiten om hun lessen te vervroegen en zo de ochtendspits te ontzien, veel zoden aan de dijk zal zetten 'Ik moet nog zien of dat gebeurt. Een student die van ver komt, zit dat half uur toch in de trein. Vaak kun je nu al niet behoorlijk zitten. Het wordt een chaos. Ik denk dat veel mensen eerste klas gaan reizen. Of de auto pakken.' Een ander verwacht dat het vooral in de weekeinden drukker zal worden. Studenten zullen de kaart in het weekeinde en de vakanties gebruiken, weet hij, omdat ze nu eenmaal 'meestal op fietsafstand van de universiteit wonen'.

Vrijdagavond kunnen ze nu massaal naar het ouderlijk huis, zegt hij. 'Ze hebben geen excuses meer om bij hun ouders weg te blijven.' Enkele studenten in de trein zijn verdeeld over het nieuwe reisdocument. Een student economie uit Amsterdam vindt het 'belachelijk' dat studenten niet kunnen kiezen of ze de kaart willen of niet. De landelijke studentenvakbond LSVb heeft zich steevast verzet tegen de kaart, vanwege het verplichte karakter ervan. Een andere student, wekelijks goed voor vijf retourtjes Haarlem-Utrecht, verdenkt de NS ervan met de invoering van de 'studentenkaart' de drukte voor de loketten te willen tegengaan. 'Ik weet niet hoeveel studenten van de trein gebruik gaan maken, maar het zal bij de loketten wel te merken zijn. De trein zelf is een ander verhaal. Het wordt voor mij goedkoper, maar zeker niet rustiger.' In de stationshal van Utrecht Centraal spreekt een controleur zijn angst uit voor overvolle gangpaden. 'Dan is goed controleren er nauwelijks meer bij. Ze kunnen wel zeggen dat die studenten alleen maar hun kaart omhoog moeten houden lekker makkelijk voor ons maar als we niet meer door de gangen kunnen lopen schiet heel de controle er bij in. Het is nu al soms niet mogelijk om door de hele trein te controleren. Als de controleurs binnenkort niet meer kunnen overstappen, door de drukte, loopt alles in het honderd.' Ook de koffieventer in de intercity van Utrecht naar Amsterdam is somber. Hij klaagt dat er in de spitstreinen al geen doorkomen aan is. 'Ik doe ruim een uur over zes rijtuigen.'

De controleur in de intercity is bang dat de studenten de kaarten zullen gaan vervalsen. Laatst betrapte hij een ex-militair die zijn kaart had vervalst door er een kopie van te maken, de datum te veranderen en het laminaat te vervalsen. Hij liep tegen de lamp doordat zijn kaart geen NS-reliefje had. 'Maar die studenten zijn slim genoeg om iets beters te bedenken', meent de conducteur. 'De universiteiten staan vol met moderne kopieerapparatuur.' In een coupe kijkt een vrouw stuurs uit het raam. 'Ik vind het een heel slecht idee', zegt ze. 'Het is nu al zo vol in treinen en bussen. Ik reis elke dag naar mijn werk met het openbaar vervoer en vaak moet ik de bus twee keer voorbij laten gaan omdat hij propvol zit.'

'Het is toch niet haalbaar?' valt haar overbuurman haar bij. 'De trein zit stampvol, elke dag'.

In een andere coupe zijn de reizigers niet veel enthousiaster. 'De NS zullen moeten uitbreiden', zegt een reiziger. 'Maar kijk eens, met de auto is het ook niks gedaan. Ik blijf treinen.' Een oudere man vindt de OV-kaart voor studenten 'niet eerlijk tegenover degenen die nu met het openbaar vervoer reizen'. 'Zij gaan straks allemaal zitten en wij kunnen staan', zegt hij verongelijkt. Een medepassagier maakt zich daarentegen nauwelijks zorgen over de verwachte toename van het aantal reizigers. 'Bovendien worden er meer bussen ingezet, 'voegt hij eraan toe. 'Ja, die is leuk, 'mengt een volgende zich in het gesprek. 'En wie gaan er dan in die bussen zitten? De studenten.' Een meisje met een walkman op wijst uit het raam, naar een file op de weg langs de spoorlijn. 'Die zullen er wel blij mee zijn, 'zegt ze.