Nederlaag vogelvrije Graf is meer dan een incident

LONDEN, 6 juli Na een periode van twee jaar waarin zij het vrouwentennis in alle uithoeken van de wereld heeft gedomineerd, is Steffi Graf nu in een kwetsbare fase beland. Het zijn evenwel niet alleen de opponenten op de tennisbaan die langzamerhand meer greep op het spel van de Westduitse krijgen, maar ook de bijverschijnselen van het proftennis waaronder zij lijkt te bezwijken. De nederlaag gisteren in de halve finales van Wimbledon tegen de Amerikaanse Zina Garrison kan dan ook niet als een incident worden beschouwd, maar vormt eerder een nieuw bewijs dat de 21-jarige Graf zwaar gebukt gaat onder de prijs die zij voor haar roem dient te betalen.

Dat laatste kan niet worden bekostigd van de ruim zes miljoen dollar die Graf reeds heeft getoucheerd aan officieel prijzengeld sinds zij in 1982 besloot toe te treden tot de rijen der professionals. Vijf jaar geleden drong zij voor het eerst door tot de top-tien van de wereldranglijst en maakte zij bij elke balwisseling nog een vreugdevolle indruk, die inmiddels, zeker voor wat haar relatie met de buitenwereld betreft, plaats heeft gemaakt voor een kille, afstandelijke opstelling.

Geen plezier

De neerslachtige houding vormt een van de redenen waarom Steffi Graf gisteren in haar halve-eindstrijd op Wimbledon tegen Zina Garrison, die morgen in haar eerste Grand-Slamfinale aantreedt tegen haar landgenote Martina Navratilova, niet meer bij machte was over te schakelen op een andere speelwijze en alsnog de derde set en daarmee de overwinning naar zich toe te trekken. De psyche van Graf is aangetast en hiermee verdwijnt langzamerhand haar plezier in het tennis. Haar tegenstandsters kunnen in toenemende mate profiteren van haar minder geconcentreerde opstelling. Voor de wetenschappelijke onderzoeker vormt zij thans een uitdagend promotie-object.

Een in de Verenigde Staten opgelopen duimbreuk gaf haar eerder dit jaar een aangename fase van rust, maar eenmaal terug in het toernooiencircuit sloeg met name de Westduitse boulevardpers hard toe met een vermeende affaire tussen haar vader tevens haar zaakwaarnemer en een naaktmodel. De zaak ontwikkelde zich bijzonder pijnlijk toen gesuggereerd werd dat Peter Graf een fiks bedrag betaald zou hebben aan betrokkenen om hem en zijn dochter te verlossen van de aantijgingen die nog altijd voortsudderen.

Voor drie persconferenties van Graf werd op de open Engelse kampioenschappen in Londen een communique van de All England Club voorgelezen met daarin de mededeling dat bij vragen buiten het tennis om het gesprek met de titelverdedigster onmiddellijk was afgelopen. Dat is tekenend voor de gemoedsgesteldheid van de vogelvrij verklaarde Graf, die in het verleden al eens op de trainingsbaan werd aangevallen door een fan die zijn liefde onbeantwoord zag. Haar eigen oordeel over een menselijke relatie verwoordde zij met: 'Vriendschap is bijna onmogelijk. Na een gezellige avond staan er de volgende dag de wildste verhalen en foto's in de krant. Na drie dagen ben ik verloofd, de vierde dag getrouwd en twee weken nadien word ik omschreven als zwanger van een liefdeskind. Daar valt op den duur niet meer mee te leven.'

Trots

Zich onttrekken aan de publiciteit is voor Graf onmogelijk, omdat zij is verplicht een groot aantal toernooien door het jaar heen af te werken. Het ouderlijk huis in Bruhl was een paar jaar geleden de trots van Peter Graf, die in zijn achtertuin tennisbanen van drie soorten ondergrond liet aanleggen om zijn dochter de ideale faciliteiten te bieden bij haar voorbereidingen. Nu is het huis veranderd in een vesting van hekken en hoge muren die met camera's worden bewaakt.

Om onder het paternalistische imago uit te komen liet Graf begin dit jaar een serie fraaie modefoto's maken, waarmee zij de cover van Vogue sierde. Maar hoewel de foto's unaniem werden geroemd gaven zij eerder blijk van een identiteitscrisis. De gevolgen konden dan ook niet uitblijven. In West-Berlijn verloor Graf twee maanden geleden in de eindstrijd van Monica Seles, die zich vervolgens in de finale van Roland Garros ook te sterk toonde voor de Westduitse.

In Parijs liet de aangeslagen Graf nog weten te verlangen naar het snelle gras van Wimbledon, waarop zij, steunend op haar ervaring, zonder problemen de halve finale bereikte. Maar gisteren zag zij geen kans meer voldoende mentale energie op te wekken om zich van Zina Garrison te ontdoen. Reeds bij de eerste balwisseling kon worden waargenomen dat 'Fraulein Forehand' niet op haar machtige wapen kon steunen en dan ziet het spel van Graf er plotseling bijzonder karig uit. Zoekend naar enige balans in haar spel verloor zij de eerst set met 6-3 van Garrison, die zich verdienstelijk maakte met scherpe passeerslagen, uitstekend netspel en een agressieve instelling.

In de tweede reeks trok Graf via een servicebreak in de vijfde en negende game met dezelfde cijfers de set naar zich toe, maar het bleek slechts uitstel van een verbijsterende nederlaag. In de derde set brak Garrison, nummer vijf van de wereld, de tweede servicegame van Graf en besliste de slotreeks een klein half uur later met een ace: 6-4. 'Fysiek had ik geen enkel probleem, maar het was mijn dag niet. Geen moment heb ik me prettig in de wedstrijd gevoeld. Het geeft nog eens aan hoe hard het leven aan de top is, maar ik zal het proberen te accepteren. Ik wens mij niet te laten overvallen door paniekgevoelens', aldus Graf, die vervolgens liet weten dat Martina Navratilova thans het vrouwentoernooi van Wimbledon voor het grijpen heeft. 'Garrison heeft een lastig spel, maar het is te zwak voor Navratilova.'

Droom

Garrison had geen enkele boodschap aan dergelijke voorspellingen. 'Ik heb positief naar dit duel toegeleefd en me geen moment onder druk laten zetten. Die opmerking van Graf motiveert me alleen maar voor de finale. Nog een overwinning in dit toernooi en mijn droom komt echt uit.'

Tegen de 33-jarige Martina Navratilova zal zij echter een zwaar duel moeten uitvechten, aangezien de voormalige nummer een van de wereld nu kans ziet haar negende Wimbledontitel te veroveren.

Navratilova liet gisteren Gabriela Sabatini met 6-3, 6-4 kansloos en zei niet geschrokken te zijn van het verlies van Graf. 'Ze is al lange tijd niet in orde. Gelukkig had ik me niet ingesteld op een speciale tegenstander voor de finale. In 1986 had ik me het gehele toernooi voorbereid op een duel tegen Chris Evert. Zij verloor echter in de halve-eindstrijd en ik kreeg Hana Mandlikova tegenover me. Toen ging het bijna mis. Dat zal me niet nog een keer gebeuren.'