Esso, Shell leven Herenakkoord na

DEN HAAG, 6 juli Shell en Esso, die samen grote belangen hebben in de Nederlandse aardgaswinning, investeerden de afgelopen tien jaar net zoveel in Nederland als zij aan winst uit deze activiteit behaalden: 25 miljard gulden. Daarmee hebben ze zich gehouden aan de afspraken met de overheid, in het kader van het 'Herenakkoord'. De investeringsinspanningen van de twee maatschappijen zijn nog aanzienlijk hoger dan de winst: 29 miljard. Vier miljard is nog niet tot besteding gekomen. Het betreft hier 'lopende' investeringen: projecten die al wel de interne besluitvormingsprocedures bij Shell en Esso hebben doorlopen.

Dit heeft minister Andriessen (economische zaken) gisteren aan de Tweede Kamer meegedeeld. Het betreft een tussentijdse rapportage over de effecten van het zogenoemde Herenakkoord dat tussen de toenmalige minister van economische zaken Van Aardenne en de twee oliemaatschappijen werd gesloten. In september geeft Andriessen nog een eindevaluatie, omdat de periode van het Herenakkoord (1980-1989) intussen is verstreken.

Andriessen meldt in zijn rapportage dat de twee maatschappijen vorig jaar samen 1,9 miljard investeerden. De minister overlegt de komende tijd met de maatschappijen over de cijfers en de toelichting, en over een mogelijke vervolgafspraak over de investeringen. Zowel de minister als de oliemaatschappijen zijn tegen een nieuw akkoord omdat dit in strijd is met de concurrentieregels van de Europese Gemeenschap.

Begin jaren tachtig is het Herenakkoord ontstaan omdat de aardgaswinsten van Shell, Esso en de Staat sterk toenamen door de stijging van de olieprijzen. De prijs van aardgas is gekoppeld aan die van aardolie. Regering en parlement wilden verzekeren dat deze extra winsten niet naar het buitenland zouden wegvloeien maar in Nederland zouden worden besteed. Shell en Esso waren toen al de belangrijkste partijen omdat zij het grote aardgasveld in Slochteren beheren. Inmiddels zijn er meer bedrijven bij de winning van gas betrokken, vooral op de Noordzee. Shell en Esso hebben in de periode van het Herenakkoord, tot en met 1988, 2,353 miljard gulden aan investeringspremies (WIR) van de overheid opgestreken.