Duitsers wanen zich al met beker in regeringstoestel

ERBA, 6 juli Vier jaar geleden tijdens het wereldkampioenschap voetbal in Mexico hoefden de Duitse sportjournalisten in Queretaro nauwelijks het hotel meer uit voor informatie voor verhalen waarvan het vaderland een maand lang niet genoeg kon krijgen. Al vanaf de ontbijttafel werd de Duitse sportpers vrijwel dagelijks geconfronteerd met ruzies tussen de 'Keulse maffia' onder leiding van doelman Toni Schumacher, die zich en bloc had opgesteld tegenover de spelers van Bayern Munchen en Karl-Heinz Rummenigge. Het was weer eens iets anders dan de pokersessies van Paul Breitner, die in 1982 uit verveling op een avond in het Duitse trainingskamp 80.000 D-Mark met kaarten verloor.

Gisteren kreeg Franz Beckenbauer van dezelfde Duitse sportpers een fles champagne cadeau voor de voortreffelijke samenwerking tijdens het toernooi in Italie. Treffender kon het verschil met vier jaar geleden nauwelijks worden geillustreerd. Er moet weliswaar nog een finale worden gespeeld, maar nu de Duitsers zo dicht bij hun begeerde doel zijn lijkt het bijna uitgesloten dat zij met hun ijzeren discipline de wedstrijd tegen het door schorsingen gehandicapte Argentinie nog uit handen zullen geven. Of zoals Pierre Littbarski die voor het ZDF een uitgebreide filosofie ten toon spreidde over de psychologie van de strafschop dat vol bravoure formuleert: 'We hebben dit keer geen penalty's nodig na de verlenging, we verslaan de Argentijnen zo wel.' Franz Beckenbauer neemt zondag afscheid als teamchef van de Duitse voetbalbond. Hij begon in 1984 als bondscoach met een vriendschappelijke interland tegen Argentinie in Dusseldorf en sluit zijn loopbaan in Rome ook tegen de Argentijnen af. In totaal coachte Beckenbauer Duitsland in 66 interlands sinds hij het roer overnam van Jupp Derwall, na ijzervreter Sepp Herberger en Helmut Schon pas de derde bondscoach na de oorlog, maar een man die met zijn gemoedelijke natuur uiteindelijk niet bestand bleek tegen de spelersintriges, gevoed door de Duitse boulevardpers.

Autoriteit

Duidelijk was dat alleen een buitenstaander van grote reputatie het Duitse voetbal dat in de jaren tachtig grote sterren ontbeerde en meer en meer afgleed naar simpel conditie- en krachtvoetbal zou kunnen redden. Hoewel zelfs die 'simpele' voetballers gezien de unieke recordlijst van Duitsland hun trainer op de grote toernooien nooit echt in de steek lieten. Het is de verdienste van DFB-voorzitter Herman Neuberger dat hij Franz Beckenbauer binnenhaalde. Een ongediplomeerde trainer die er in die dagen al niet voor terugschrok zowel het prototype van de Duitse voetballer als het spel in de Bundesliga wanneer het hem het beste uitkwam volledig af te kraken. Beckenbauer kon zich dat veroorloven omdat hij hoe dan ook een persoonlijkheid met uitstraling en autoriteit is.

Zijn vroegere teamgenoot in het nationale elftal Wolfgang Overath heeft een interessante parallel getrokken tussen Beckenbauers carriere als voetballer en als trainer. In 1966 speelde de 44-jarige Beckenbauer al de finale van het WK op Wembley tegen Engeland. Hij moest het met zijn elegante techniek opnemen tegen Bobby Charlton, de motor van het Engelse elftal. De jeugdige Beckenbauer kon de geweldige actieradius van Charlton niet bijbenen. Overath: 'Franz heeft altijd geluk gehad precies op tijd de juiste mensen in zijn carriere tegen het lijf te zijn gelopen. Of misschien dwing je dat met zijn klasse ook wel af. Robert Schwan zag als manager al gauw in dat Franz te verfijnd was voor het brute geweld op het middenveld en beslist niet van plan was om het geestelijk en lichamelijk op te brengen zich wekelijks in het geweld te storten. Daarom maakte hij hem libero. Pas toen is Beckenbauers carriere echt begonnen.' Als libero verwierf Beckenbauer de bijnaam 'der Kaiser'. Hij won met Bayern aan de lopende band landstitels, Europa Cups, speelde 103 interlands en werd met Duitsland in 1974 wereldkampioen. In 1976 keerde hij Duitsland de rug toe voor een contract bij New York Cosmos. Het werd in Duitsland bijna opgevat als hoogverraad en in de pers uitgelegd als een belasting- en alimentatievlucht van Beckenbauer, enkele maanden geleden weer hertrouwd, maar in die periode pas gescheiden.

Vrijer 'Onzin', verklaarde Beckenbauer over die periode onlangs in Die Welt. 'Waarom zou ik moeten vluchten? Mijn financiele zaken waren afgehandeld. Het klinkt misschien clichematig, maar in Amerika heb ik veel geleerd, ben ik een vrijer mens geworden. Vroeger werd mij een zekere mate van arrogantie verweten in de omgang met mensen. Dat heb ik daar afgeleerd.' Beckenbauer is inmiddels veelvoudig miljonair (het weekblad Stern typeert hem als 'der Geldmeister'), heeft meerjarige contracten met Adidas en Mercedes Benz en weet derhalve nog niet precies hoe zijn toekomst er na zondag zal uitzien. Hij is in onderhandeling met de DFB om de merchandising in de toekomst te gaan verzorgen voor de Duitse bond; geruchten dat hij met het oog op het WK in 1994 adviseur van de Amerikaanse voetbalbond zal worden ontkent hij.

De financiele onafhankelijkheid stelde Beckenbauer echter in staat zich in zijn periode als technisch directeur zeer autoritair op te stellen binnen de DFB, waar hij in samenwerking met de nieuwe bondscoach Berti Vogts en zijn assistent Holger Osieck ondermeer de jeugdopleiding van het Duitse voetbal reorganiseerde. Beckenbauer is er van overtuigd dat talentvolle technische jeugdspelers als Hassler, Moller, Dorfner en Thon daar uit voortgekomen zijn. 'Dit is de derde achtereenvolgende finale van Duitsland, maar beide vorige keren was het verhaal erg simpel', zegt Beckenbauer aan de vooravond van de finale. 'In 1982 had Italie van de twee finalisten het beste elftal, in 1986 was Argentinie beter, nu hebben wij het beste elftal. Dit Duitse team heeft in acht weken meer voor het Duitse voetbal gedaan dan een hele generatie voetballers daarvoor in zestien jaar. Het voetbal staat in Duitsland weer op de rails. Daarom is het een must dat we dit toernooi zondag met een wereldtitel afronden. Dit elftal verdient dat, omdat het met Italie dit WK over het geheel genomen het beste voetbal heeft gespeeld.' Het optimisme van Beckenbauer is volledig overgeslagen op zijn spelers. Iedereen gaat er bij Duitsland vanuit dat de selectie maandag met een speciaal toestel van de bondsregering met de wereldbeker op het vliegveld van Frankfurt zal landen.

De belangrijkste vraag die de gretige Duitse selectie bezighoudt is wie er wel speelt en wie niet. Beckenbauer heeft door het plotselinge grote aantal inzetbare spelers middenvelders met miljoenencontracten bij hun clubs zitten het hele toernooi al bij Duitsland op de bank het luxe probleem dat hij ongestoord kan selecteren. Maar te marchanderen valt er met de grote chef niet. Plotseling klinkt de autoritaire klank weer in zijn stem door als hij zegt: 'Het enige dat ik kan zeggen is dat iedereen die zondag speelt voor honderd procent fit is. Wat dat betreft hebben we in het verleden onze les wel geleerd. Er zijn vaak de gekste uitslagen uit de bus gekomen door spelers die wel graag wilden spelen maar dat eigenlijk door blessures niet konden. Dat zal ons zondag beslist niet overkomen. Ik heb respect voor Argentinie en vooral voor Maradona. Tegen Italie verkeerde hij bijna weer in de vorm waarin hij in 1986 in Mexico speelde. Gespannen over de afloop ben ik niet. Ik voel me uitstekend en slaap rustig. Maar ik heb domweg het gevoel dat we dit keer gaan winnen.'