Geweld overspoelt Z-Afrika

JOHANNESBURG, 5 juni De bekende Zuidafrikaanse zwarte journalist Sam Mabe is gisteravond door onbekenden in zijn auto vermoord. Mabe was mede-uitgever van de grootste Zuidafrikaanse zwarte krant, The Sowetan. Hij is een van de vele slachtoffers van een golf van geweld die Zuid-Afrika de laatste dagen overspoelt. Dinsdagavond werd in het kantoor van de linkse krant Vrije Weekblad een bom tot ontploffing gebracht. Daarna werden de uitgever van het blad, Max du Preez, en zijn medewerkers in anonieme telefoongesprekken bedreigd. De explosie kwam na een reeks van drie bomaanslagen op de woningen en de kantoren van leden van de gemeenteraad van Johannesburg. De laatste aanslagen zijn naar alle waarschijnlijkheid het werk van rechtse extremisten uit wraak voor het feit dat onlangs hun ondergrondse netwerk dat binnen het stadsbestuur actief was werd blootgelegd.

Een reeks 'ongelukken' heeft de gelederen uitgedund van de twee linkse zwarte bewegingen, het Pan-Afrikaanse Congres (PAC) en Azapo, die, anders dan het ANC, weigeren te onderhandelen met de regering van president De Klerk.

Jafta Masemola, een belangrijke figuur in het PAC, die in oktober vorig jaar samen met leiders van het ANC werd vrijgelaten, kwam vorige maand om het leven bij een auto-ongeluk in de buurt van Pretoria. Een week later werd de secretaris van het PAC, Benny Alexander, zwaar gewond bij een ander auto-ongeluk. Hij overleefde het ongeval. Vorige week overleed een ander sleutelfiguur van het PAC bij een ontploffing in Botswana.

Dinsdag kwam de zwarte politieke leider Muntu Myeza bij een auto-ongeluk om het leven. Myeza, die 12 jaar gevangen zat op Robbeneiland, was projectcoordinator van de zwarte bewustzijnsbeweging Azapo.

De ongelukken en gewelddadigheden, waaronder ook verschillende botsingen met de politie, ontwrichten het leven in alle delen van Zuid-Afrika. Er is geen duidelijk patroon aan te wijzen in de aanslagen, die politieke waarnemers toeschrijven aan de alom heersende spanning door onzekerheid over het werkelijke begin van de aangekondigde politieke onderhandelingen tussen de regering en het ANC. In dit vacuum zijn politie en zwarte activisten onzeker over hun rol, hetgeen regelmatig leidt tot botsingen tussen deze twee partijen, terwijl de rivaliteit tussen zwarte bewegingen onderling steeds meer verscherpt.