Fignon zocht excuus om Tour te kunnen verlaten

ROUEN, 5 juli Met Laurent Fignon heeft de Tour een van zijn weinige persoonlijkheden verloren. De Fransman mag dan meer vijanden dan vrienden hebben, zijn uitstraling en aanvalslust voegen een extra dimensie toe aan de wielersport in het algemeen en de Tour de France in het bijzonder. Om het gezicht van de ronde te redden zoeken de Franse media sinds gisteren wanhopig naar een nieuwe favoriet. En wie anders dan Ronan Pensec, een Bretonse anti-vedette met het gezicht van een mijnwerker, moet Fignons opvolger worden. Uitgerekend een ploeggenoot van Greg LeMond.

Aftochten van Franse Tour-favorieten hebben altijd iets dramatisch. Voor het oog van snorrende en klikkende camera's voeren de getroffen renners scenes op die hen tot martelaar van de natie maken. De lijdenswegen van Bernard Hinault, Pascal Simon, Jean-Francois Bernard en Charly Mottet werden door de televisie tot aangrijpende tragedies verheven. Fignon heeft zich altijd trachten af te zetten tegen dergelijke tonelen. Hij probeerde de media te mijden en wanneer hem dat niet lukte liet hij niet na in woord en gebaar zijn afkeer van publiciteit kenbaar te maken.

Vorig jaar, aan de vooravond van de slottijdrit in de Tour, spuugde Fignon bij aankomst van de trein die het hele peloton naar Parijs vervoerde, vol in de lens van een camera van het Spaanse tv-station TVE. Een paar meter verder werd een cameraman van het Franse station La Cinq hem te opdringerig. Hij schopte de Fransman Antoine Schneck tussen zijn benen. Anderhalve maand later moest de ongelukkige man zich laten opereren. Schneck spande een rechtszaak aan, maar bij gebrek aan bewijs werd Fignon vrijgesproken.

Het was de ernstigste confrontatie van Fignon met de door hem gehate pers. Vele botsingen gingen er aan vooraf. Het afgelopen weekeinde kon de Fransman zich weer eens niet beheersen toen de Nederlandse fotograaf Piet van der Klooster in de opdringende massa tegen hem aan werd geduwd. Fignon haalde onmiddellijk uit met zijn helm, raakte de journalist in het gezicht en vernielde zijn camera. Mogelijk ging op dat moment al het alarm af bij Fignon, het teken dat hij te gespannen was en te onzeker of zijn vorm wel toereikend was om zijn grote concurrenten LeMond en Delgado tegenstand te kunnen bieden.

Tunnel

Daar had hij dan ook alle reden toe. In de vijfde etappe van de Giro liep hij bij een zware val in een onverlichte tunnel een blessure op aan zijn rug die hem vier dagen later noopte naar huis te gaan. Hij liet zich onderzoeken in een Parijs' ziekenhuis, waarbij bleek dat zijn bekken was verschoven. De kwetsuur maakte zijn deelname aan de Tour plotseling onzeker. Op aandringen van zijn ploegleider Guimard, besloot Fignon zich toch te testen in de Route du Sud, een kleine etappewedstrijd. Hij reed niet slecht en besloot zijn voorbereiding op de Tour voort te zetten in de Ronde van Luxemburg. De prestaties waren bevredigend, niet meer en niet minder.

De spanningen werden Fignon in het zicht van de Tour teveel. Hij trok met zijn vrouw en twee kinderen naar de Alpen waar hij rustig in de bergen kon trainen. Een week voor de grote ronde meldde Fignon zich voor het nationale kampioenschap. Maar hij bleef klagen over zijn gezondheid. 'Ik verwacht mijn oude vorm pas na de eerste Tour-week teruggevonden te hebben', voorspelde hij. 'De tijdrit van zaterdag wordt mijn grote test. 'Twee dagen na de start raakte Fignon bij een val geblesseerd aan zijn rechter kuit. Zijn zelfvertrouwen zakte zienderogen. Hij reed niet zoals het een Tour-favoriet aan het front betaamt. Met alle gevolgen van dien. Toen tien kilometer voor de finish in Mont St. Michel het peloton brak als gevolg van een valpartij, raakte hij achterop en verloor hij 44 seconden op LeMond.

Met tegenzin meldde de Fransman zich gistermorgen aan de start voor een marathon-etappe van 300 kilometer. Het was hondeweer aan de Normandische kust. De pijn aan zijn kuit was erger geworden. En toen hij weer werd opgehouden door een valpartij, kon Fignon het niet meer aan. Hij klaagde over pijn in zijn hele rechter been. Maar dat was niet alleen de oorzaak. Zoveel tegenslagen moeten hem ervan hebben overtuigd dat in deze Tour alles zou tegenzitten. Voor de concurrentie was het al een paar dagen duidelijk dat Fignon het kleinste excuus zou aangrijpen om naar huis te kunnen.

IJzeren wil

Tegenslagen wennen nooit. Ook voor een man met een ijzeren wil als Laurent Fignon niet. Guimard zei onlangs in een interview: 'Je zult moeten toegeven dat Laurent veel tegenslagen heeft gekend in de periode 1985-1988. Hij heeft flink wat klappen moeten incasseren: blessures, operaties, pech, dubieuze beschuldigen van doping, negatieve kritieken in de pers. Dat heeft een heel radicaal mens van hem gemaakt. Hij streeft er niet langer naar mensen te plezieren.' In het najaar van 1980 leek Fignon op weg naar zijn eerste grote overwinning als professional. In het zicht van de eindstreep van de Grote Herfstprijs brak zijn pedaal, waardoor de Belg Vandenbroucke met de zege kon gaan strijken. In 1983 won hij met geluk de Tour de France, omdat gele truidrager Pascal Simon als gevolg van een barstje in zijn schouderblad de strijd moest staken. In 1984 won Fignon met overmacht de Tour, inclusief vijf etappes. Een jaar later kon hij niet starten omdat een achillespees niet langer bestand was tegen de enorme spierkracht van zijn benen. Hij liet zich opereren, keerde een jaar later terug in de Tour. Maar halverwege de ronde moest hij naar huis, als gevolg van hevige keelpijn en zware koorts.

Natuurlijk Fignon vocht terug, om nog eenmaal te bewijzen dat twee Tour-zeges geen toevalstreffers waren geweest en zijn lijf nog tot grote prestaties in staat was. In 1987 eindigde hij in de Tour zevende. Een jaar later was Fignon terug op zijn oude niveau. Getooid met een modieus paardestaartje won hij op indrukwekkende wijze Milaan-Sanremo. Maar opnieuw in de Tour sloeg het noodlot toe. Een lintworm verzwakte hem zodanig dat hij nauwelijks tot een inspanning in staat was. Driehonderd meter voor de finish in Morzine, boog hij af naar zijn hotel. Hij wilde niet dat zijn afgang door de camera's in beeld werden gebracht.

De grootste deceptie beleefde Fignon vorig jaar. Voor het oog van de wereld reed LeMond hem in de slottijdrit uit de gele trui. De aandacht ging naar de onverwachte prestatie van de Amerikaan. Dat Fignon door een ontstoken testikel scheef op zijn zadel had moeten zitten, werd door weinigen als een geldig excuus beschouwd. Het was de straf voor zijn vijandige houding jegens de concurrentie en de media. Fignon verlangt naar het einde van zijn loopbaan. Zijn grootste passie is diepzeeduiken. Het liefst zou hij zich met zijn gezin terugtrekken op een eenzaam eiland. Wat heeft een man gedreven tot een gevecht dat hij nooit zal winnen? Topsport is hard, maar vooral onmenselijk geworden.