BVD: niets te verbergen, wel geheimen te bewaren

WAGENINGEN, 5 juli Voor iemand die volgens een aanwezige spionage-expert 'in wezen niets nieuws heeft gezegd' kreeg P. Keller ruime belangstelling. Wageningen had gisteren met zijn optreden een echte media-gebeurtenis in huis. Onder de ogen van heel schrijvend en filmend Nederland legde voor het eerst een stafmedewerker van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) in het openbaar verantwoording af over het optreden van de dienst. 'Mijn naam is Keller. En meestal wanneer ik dat vertel en daarbij zeg dat ik voor de BVD werk, is de reactie van mensen: dan zullen ze daar wel allemaal Keller heten of dat zal z'n echte naam wel niet zijn. Ik ben de enige binnen de dienst die zo heet', introduceerde hij zichzelf.

Keller was door burgemeester M. Jager van Wageningen gevraagd in de gemeenteraad uitleg te komen geven over de werkwijze van de BVD. Dat naar aanleiding van de opschudding die onlangs was ontstaan toen een Wageningse student verklaarde dat hij door de BVD was gevraagd te infiltreren in groepen die kritisch staan ten opzichte van biotechnologie en genetische manipulatie. De BVD was vooral geinteresseerd in de activiteiten van de actiegroep De Ziedende Bintjes, die bijna een jaar geleden een proefveld genetisch gemanipuleerde aardappelen omploegde. Groen Links in Wageningen, waarvan de student lid is, maakte de zaak aanhangig en wilde dan ook gisteren graag van Keller het hoe en waarom van deze infiltratiepoging horen. Maar Keller was dan wel naar Wageningen gekomen om de raad te informeren, hij bleek slechts een zeer klein tipje te willen oplichten van de sluier die over de BVD hangt. 'We hebben niets te verbergen, maar wel een aantal geheimen te bewaren', zette hij de toon. De BVD verzamelt informatie over groepen die 'de gewichtige belangen van de staat bedreigen'.

Die zaken moeten verder gaan dan 'de waan van de dag, enige permanentie in zich hebben en niet verbonden zijn aan politieke lotswisselingen'.

Zijn De Ziedende Bintjes dan een 'gevaar voor het voortbestaan van de democratische rechtsorde', die de BVD wordt geacht te beschermen, wilde Groen Links weten? Keller: 'Als men probeert politieke doeleinden na te jagen met gewelddadige actie, dan is dat anti-democratisch. Dan heeft de BVD het recht daarover informatie in te winnen.'

Het was de door de groep uitgesproken intentie tot herhaling van acties die de BVD tot de infiltratiepoging aanzette, aldus Keller. Hij suggereerde overigens herhaaldelijk dat het de minister van binnenlandse zaken zelf was die had besloten actievoerders tegen biotechnolgie en genetische manipulaties in de gaten te houden. Zoals de minister altijd uiteindelijk bepaalt wat 'gewichtige aangelegenheden' zijn.

Over het gebruik van informanten wilde Keller ook alleen maar algemeenheden kwijt. De BVD is grotendeels afhankelijk van de vrijwillige medewerking van 'burgers met burgerzin. Soms bieden ze zich spontaan aan, meestal nemen wij het initiatief.'

Het komt zelden voor dat men medewerking weigert, aldus Keller. 'Nog zeldener dat men dan de publiciteit zoekt', voegde hij daar later wat spijtig aan toe. De opgetrommelde spionage-expert P. Klerks (auteur van Terreurbestrijding in Nederland 1970-1988) mocht dan verklaren dat de man 'niets nieuws' had gezegd, Groen Links-fractievoorzitter J. de Gruyter was tevreden met Kellers uiteenzetting. 'Onze verwachtingen waren nul, dus alles wat hij zei was meegenomen.'