Bezoek van Mandela aan Thatcher 'produktief'

LONDEN, 5 juli De ontmoeting tussen de zwarte Zuidafrikaanse leider Nelson Mandela en de Britse premier Margaret Thatcher heeft niet geleid tot overbrugging van hun verschil van inzicht over sancties, maar was desondanks voor beiden een succes.

Mevrouw Thatcher heeft ooit gezegd dat ze tien seconden nodig heeft om een afdoend oordeel over iemand te vellen en in dit geval was dat kennelijk gunstig. De 71-jarige ANC-leider op zijn beurt beschreef de ontmoeting met de eerste minister als 'hartelijk' en 'produktief'.

'Ik ben gesterkt en vervuld van hoop uit de ontmoeting gekomen' voegde hij daaraan toe.

Mandela's ongelukkige uitlatingen over de wenselijkheid van directe onderhandelingen tussen Londen en de IRA, eerder deze week in Dublin, hebben volgens woordvoerders de besprekingen op geen enkel punt negatief beinvloed.

De ANC-leider en de Britse premier voerden besprekingen over de wenselijke koers naar een nieuw Zuid-Afrika, inclusief een grondwet die zekerheden voor minderheden zou moeten bevatten en een gemengde economie, die buitenlandse investeerders zou aantrekken. Mandela heeft er op zijn rondreis door Europa en de VS voor gepleit dat sancties jegens het bestaande regime niet worden opgeheven of verzacht zoals premier Thatcher bepleit maar intact blijven tot de apartheid daadwerkelijk is afgeschaft. Volgens de ANC-leider heeft hij voor zijn visie allerwege begrip gevonden.

Premier Thatcher, aldus Mandela na de ontmoeting, 'is zonder twijfel een vijand van de apartheid, maar we hebben verschil van opvatting over hoe we (dat systeem) dienen te ontmantelen'.

De verschillen van mening, zeiden woordvoerders van Thatcher later, bleven bestaan, maar er was nu tenminste een effectieve werkverhouding ontstaan waarop in de toekomst kan worden voortgebouwd. Mandela stal Thatchers formulering voor haar relatie met president Gorbatsjov: 'Ze is een mevrouw met wie ik zaken kan doen.' Mandela benadrukte in zijn onderhoud met Thatcher dat hij een vreedzame oplossing wil en door onderhandelingen een eind aan de apartheid wil maken.

Premier Thatcher op haar beurt hield de ANC-leider voor dat flexibiliteit in het management van de Zuidafrikaanse economie en de noodzaak om particuliere investeerders aan te trekken voor alles belangrijk is. Mandela zelf zou financiers in de City later voorhouden dat overheidsingrijpen in het zakendoen in Zuid-Afrika onvermijdelijk en noodzakelijk is om de onevenwichtige verhoudingen in de Zuidafrikaanse economie te herstellen, wanneer de apartheid eenmaal is afgeschaft. Tenzij de zakenwereld zelf met 'een beter idee' komt, dat dan zal worden overwogen, is staatsinmenging de voorgeschreven koers.

Mandela zei dat hij premier Thatcher nog gecomplimenteerd had met haar verdiensten bij het verbeteren van de betrekkingen tussen Oost en West en met haar rol bij de totstandkoming van de onafhankelijkheid van Zimbabwe, het voormalige Rhodesie. Dat gebeurde tien jaar geleden, 'maar dit was de eerste gelegenheid die ik had om haar dat compliment te maken'.

Mandela bedankte Thatcher ook voor haar hulp bij het uit gevangenschap vrijkrijgen 'van mijn kameraden en mijzelf'. Mevrouw Thatcher ontvangt Nelson Mandela bij haar ambtswoning