Alles is ongewoon aan krakersproces

GRONINGEN, 5 juli De kraakster heeft als versiering een worteltje in haar hoofddoek. Als ze ter verificatie van haar identiteit even voor het hekje moet verschijnen, loopt ze behendig over de banken naar voren. De president van de rechtbank knippert niet eens met de ogen. Alles is ongewoon aan het Groningse krakersproces, dus waarom zou hij hier opmerkingen over maken? Ongewoon is bijvoorbeeld het te laste gelegde artikel 140, gericht tegen misdadigersorganisaties. Slechts zelden is het op vergelijkbare wijze toegepast. Ook de voor een strafproces ongebruikelijk grote omvang van het strafdossier valt op: 1.600 pagina's. Ongebruikelijk zijn verder de veiligheidsmaatregelen, het legertje journalisten, de dagelijkse persconferenties om vier uur 's middags. Ongemakkelijk is de grote hitte in de rechtszaal, waar de airconditioning tijdens de zitting wegens geluidsoverlast wordt uitgeschakeld.

Maar alles overheersend is de grote haast van openbaar ministerie en rechtbank om alle 137 verdachten in vijf dagen te berechten. De middagzitting gisteren liep uit tot gisterenavond elf uur.

Een gevolg van de haast is onzekerheid bij het OM over het exacte aantal arrestanten: zijn het er 136, zoals officier mr. M. H. Severein zegt, of 137 zoals persofficer mr. M. H. Geerds zegt. 'Het is een geweldig geschuif met verdachten geweest. Je zit er wel eens naast, 'aldus Geerds eerder deze week. De haast zorgt ervoor dat officier van justitie mr. J. J. J. Wubben per vergissing feiten te laste legt aan de verkeerde verdachte en dat moet rechtzetten. President mr. J. H. Praktiek raakt wel eens in verwarring over welke verdachte wordt bijgestaan door welke raadsman. Vanmorgen deed raadsheer mr. P. J. Duinkerken pogingen een niet aanwezige verdachte te ondervragen. 'Ik vrees dat hier de massa een negatieve rol speelt', aldus Duinkerken. Haperend, door vele schorsingen, maar onstuitbaar zet het proces zich voort. Verdedigers hebben al vele malen tevergeefs om vrijspraak gevraagd en om onmiddellijke in vrijheidstelling van clienten in voorarrest. Vanochtend eiste de Groningse advocaat mr. W. F. de Haan tevergeefs namens de zes verdedigers niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie. De raadslieden achten het bijzonder onbehoorlijk dat officier van justitie Severein al op de eerste dag heeft laten weten wat tegen alle nog komende verdachten geeist zou worden, namelijk negen maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. 'Het individu staat hier niet terecht, maar het collectief, 'aldus De Haan, 'Dat is bijzonder schrijnend voor de verdachten en bovendien in strijd met de regels.' Gisteren eisten de acht verdedigers van in totaal twintig krakers tijdens de middag- en avondzitting eveneens tevergeefs niet ontvankelijkheid van het openbaar ministerie. Aanleiding was onder meer een persvertoning eerder deze week door justitie van een 'videoclip' met beelden van de ontruiming. De rechtbank vond het vertonen van de videoband weliswaar 'niet juist of onverstandig', maar onvoldoende reden voor niet ontvankelijkheid van het openbaar ministerie.

Het afwijkende gedrag van de verdachten tijdens de zitting, die er tot nu toe allen voor kiezen te zwijgen over het te lastegelegde, kan er voor het rechtscollege ook nog wel bij.

Het verdachtenvolkje experimenteert met de gebruikelijke orde in rechtszaken. Het betoog van een raadsman kan rekenen op applaus van de krakers. Gejuich en applaus is er ook voor krakers die hun laatste woord houden. Een meisje deelt wortels uit en geruime tijd weerklinkt luid geknaag uit de banken waar verdachten zijn samengepakt met rijkspolitieagenten. Een aantal krakers wenst zelfs niet voor het hekje te verschijnen. Dat vond de voorzitter, plaatsvervangend rechter prof mr. G. Knigge, gisterochtend te ver gaan. Negen krakers verdwijnen weer naar het cellenblok. 'Fuck the state!', schreeuwt een van hen bij het verlaten van de rechtszaal.

De Amsterdamse advocaat mr. J. P. M. Seegers sloot in woordkeuze gisteren nauw aan op dat van zijn clienten. Nadat officier van justitie voor de vierde maal zijn requisitoir had gehouden, verklaarde Seegers dat de verdediging behoefte had aan een korte pauze: 'We zijn sufgeluld.'

'Dat is ronduit beledigend, 'gromt persofficier Geerds, die de zitting volgt via het interne videocircuit in de perskamer. Maar voor dergelijke fijngevoeligheid is eenvoudig geen tijd in Groningen.