Krakers uit Groningse rechtszaal verwijderd; Raadsman noemt zitting politiek massaprotest

GRONINGEN, 4 juli Negen verdachten in het Groningse krakersproces zijn vanochtend wegens ordeverstoring uit de rechtszaal verwijderd. Zij weigerden op verzoek van de rechtbankpresident voor het hekje te verschijnen.

Alle 137 krakers zullen het openbaar ministerie eenzelfde straf horen eisen: negen maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Dit bleek vanochtend toen de officier van justitie, dit keer in persoon van mr. J. J. J. Wubben, wederom tot deze strafmaat kwam tegen 16 verdachten. Ook gisteren werd tegen in totaal 22 verdachten negen maanden onvoorwaardelijke gevangisstraf geeist. De krakers werden op 27 mei gearresteerd bij de ontruiming van het Wolters Noordhoffcomplex. Bij ontruiming hebben de krakers volgens de politie voor ongeveer 1 miljoen gulden schade aangericht. De Amsterdamse advocaat mr. J. P. M. Seegers riep vanochtend het hoofd van de B innenlandse Veiligheidsdienst op als getuige. Hij zou toelichting moeten geven op informatie in het strafdossier afkomstig van de BVD. De rechtbank wees dit verzoek af. Ook het verzoek om toewijzing van een tolk aan een verdachte werd afgewezen, omdat volgens de rechtbank niet duidelijk was of de verdachte ter zitting inderdaad geen nederlands verstond.

Het requisitoir dat gisteren tijdens de eerste zittingsdag al twee keer werd gehouden door officier van justitie mr. M. H. Severein, werd vanmorgen herhaald door officier van justitie Wubben en zal in alle zaken ongewijzigd blijven. De verdachten hebben ook allen een gelijkluidende dagvaarding ontvangen. Justitie acht de gearresteerde krakers schuldig aan het lidmaatschap van een criminele vereniging, verboden op grond van artikel 140 wetboek van strafrecht. Ook wordt alle verdachten openbare geweldpleging te laste gelegd en het opwerpen van blokkades. Gisteren werd dit delict overigens slechts in een enkel geval door de officier wettig en overtuigend bewezen geacht. De Amsterdamse advocaat mr. P. H. Bakker Schut, raadsman van alle 22 krakers die gisteren terechtstonden, noemde de zitting een 'politiek massaproces'.

Hij waarschuwde voor het gebruik van artikel 140 omdat de werking van het artikel volgens hem te weinig specifiek is. Het Openbaar Ministerie stelt in zijn requisitoir dat 'het in het geheel niet van belang is of een verdachte zelf strafbare feiten heeft gepleegd. Bepalend is de constatering dat de organisatie functioneerde door de inzet, op welke wijze dan ook, van de verdachte, zulks terwijl de verdachte wist of kon weten wat voor soort organisatie deze was'. Volgens Bakker Schut zoekt justitie slechts een handvat om 'het gehele veronderstelde protest- en verzetspotentieel te bestrijden'. Over de procesorde in deze zaak bestaan verschillen van inzicht tussen raadslieden enerzijds en de rechtbank samen met het OM anderzijds. De verdedigers verwijzen in de verschillende pleidooien naar elkaar omdat zij het proces als een eenheid beschouwen. Officier van justitie Severein verzette zich gisteren tegen deze visie en omdat dit volgens hem in strijd is met de goede procesorde.

Tijdens een persconferentie gisteren door persofficier mr. M. H. Geerds en persrechter mr. F. M. Wieland gedurende de middagzitting - overigens een novum - zei Wieland dat Bakker Schut 'formeel juridisch geen voorschot mag nemen op het pleidooi van anderen'.

Gedurende de persconferentie toonde Geerds nog nimmer openbaar gemaakte video-opnamen van de ongeregeldheden op 26 mei in de Groningse binnenstad. De opnames waren, volgens Geerds, gemaakt door politie en 'particulieren'.

De officier zei dat de voorstelling bedoeld was om 'de achterstand in informatie weg te nemen'. Wieland bestreed de suggestie dat Justitie met het tonen van de beelden stemming wilde maken.

Bakker Schut heeft gisteren de onmiddellijke invrijheidstelling gevraagd van zeven van zijn clienten die nog in voorarrest zitten. De president van de rechtbank, mr. J. H. Praktiek, heeft deze verzoeken afgewezen.

De veiligheidsmaatregelen rond het proces zijn stringent. Buiten de rechtbank zijn manschappen van de ME aanwezig om de openbare orde te handhaven. De hele dag komt het tot kleine schermutselingen tussen deze politiemacht en een groep sympathisanten die zich ophoudt voor het gebouw.

In de rechtbank is zestig man extra bewakingspersoneel aanwezig. Bezoekers worden gefouilleerd. Op verschillende punten moeten toegangskaart en legitimatiebewijs getoond worden. Krakers die tijdens de ochtendzitting gisteren terecht stonden, moesten hun eigen schoeisel inruilen voor slippers. Na een opmerking hierover van Bakker Schut bleek de maatregel tijdens de middagzitting niet meer van kracht.

Persrechter Wieland zei vorige week dat het een 'ramp' zou zijn als alle verdachten uitvoerig gebruik zouden gaan maken van hun recht op het laatste woord. De vijf dagen, die voor het proces zijn uitgetrokken, zouden dan overschreden worden. Inmiddels lijkt deze vrees ongegrond. De meeste krakers maken geen gebruik van hun recht op het laatste woord. Degenen die dat wel doen, drukken zich beknopt uit. Meestal gaat het om een enkel citaat van Kafka of Liebknecht, een korte snijdende veroordeling van de consumptiemaatschappij, uitgesproken met de rug naar het rechtscollege gekeerd en eindigend in een strijdkreet.