Fiscaal wangedrocht

Het dilemma waarvoor de Eerste Kamer zich als kamer van 'heroverweging' soms gesteld ziet deed zich ook gisteren voor: moeten wij een betwistbaar wetsvoorstel verwerpen of toch maar aanvaarden omdat de Tweede Kamer het met grote meerderheid heeft geaccepteerd? Bijna een halfjaar geleden, eind januari, ontstond nogal wat commotie toen premier Lubbers zich uitliet over taak en plaats van de Eerste Kamer in het Nederlandse staatsbestel. CDA-senator R. Zijlstra vatte gisteren ter gelegenheid van het wetsvoorstel tot 'aftopping' van het reiskostenforfait deze uitspraak nog eens samen: de Eerste Kamer zou het politieke werk, dat wil zeggen de politieke afweging, niet moeten overdoen, omdat dan een zeer moeilijke situatie zou kunnen ontstaan.

Kennelijk zat de CDA-fractie in de Eerste Kamer gisteren nogal in de knoop met een aantal overwegingen rondom de voorgestelde fiscale beperking van het reiskostenforfait: naast vrees voor moeilijke uitvoerbaarheid en administratieve rompslomp bestond ook de overweging dat vorig jaar een kabinetscrisis over deze kwestie uitbrak, dat er afspraken krachtens het regeerakkoord tussen PvdA en CDA bestaan en dat bij verwerping van het wetsvoorstel wel eens de indruk zou kunnen ontstaan dat het milieubeleid de betrokken fractie niet echt ter harte zou gaan. Ten slotte stemden 15 van de 25 aanwezige CDA-senatoren voor het omstreden wetsvoorstel, terwijl 10 CDA'ers, onder wie Zijlstra, de fiscalist Christiaanse en de fractieleider Kaland zich uitspraken tegen het voorstel, dat eerder reeds door de VVD'er Van Graafeiland was getypeerd als 'fiscaal wangedrocht', 'een luchtkasteel op drijfzand gebouwd'. De fracties van PvdA, D66 en Groen Links waren unaniem voor legislatieve 'kasplantje' een woord van senator Vis (D66) onder het motto 'beter iets dan niets' als het gaat om milieubescherming. De bewindslieden van financien, minister Kok en staatssecretaris Van Amelsvoort, verdedigden het wetsvoorstel globaal en opgewekt met veel nadruk op de milieubelangen zonder de gebrekkigheden van het wetsvoorstel te verdoezelen; de Eerste Kamer honoreerde hun pleidooi met 46 tegen 23 stemmen.

Een krappere meerderheid deed zich gisteren in de Eerste Kamer voor bij de stemming over de voorgestelde gemeentelijke herindeling voor Noordoostelijk en Midden-Zuid-Holland: de uitslag was 38-32. Het door de Tweede Kamer geamendeerde en gisteren door de Eerste Kamer aangenomen wetsvoorstel voegt 10 gemeenten in het 'groene hart' van Zuid-Holland samen tot vier. Evenals bij andere herindelingsvoorstellen ondervond staatssecretaris De Graaff-Nauta (binnenlandse zaken) tegenstand bij haar partijgenoten van het CDA, terwijl ook Groen Links en de kleine confessionele fracties zich evenmin voor de eerste maal afkerig toonden van dit soort herindelingen.

Kon de Eerste Kamer gisteravond reeds met zomerreces gaan, de Tweede Kamer moet nog doorploeteren tot morgenavond. Gisteren besprak de Tweede Kamer onder meer de Europese ontwikkelingen in verband met de te Dublin gehouden Europese top alsmede een door staatssecretaris Ter Veld verdedigd verdrag inzake uitbanning van discriminatie van vrouwen. De VVD-fractie, beducht voor de door minister Ter Beek overwogen bezuinigingen, stemde gisteren tegen een suppletore begrotingswet inzake defensie.