Parlement van Kosovo staat op tegen Servie

BELGRADO, 3 juli Een meerderheid van het parlement van Kosovo heeft gisteren, in een duidelijke uitdaging aan het adres van Servie, de 'politieke onafhankelijkheid' van de provincie uitgeroepen. Eveneens gisteren riep het Sloveense parlement de soevereiniteit van de deelrepubliek uit.

In Pristina, de hoofdstad van Kosovo, trachtten gisteren 114 (van de in totaal 180) leden van het parlement van de autonome provincie vergeefs hun eigen parlementsgebouw binnen te gaan. De parlementariers allen Albanezen werden tegengehouden door de politie, die handelde in opdracht van haar Servische leiding. Servie heeft zich eind vorige maand meester gemaakt van de laatste restanten van de autonomie van Kosovo. Juist gisteren werd in Servie een referendum gehouden over een nieuwe Servische grondwet, waarin de eliminering van de autonomie van Kosovo wordt bekrachtigd. Het referendum is in Kosovo zo goed als genegeerd door de Albanese meerderheid.

De 114 parlementariers namen vervolgens op het plein voor het parlementsgebouw een resolutie aan waarin ze weliswaar stelden dat Kosovo deel moet blijven uitmaken van de Joegoslavische federatie, maar dat de provincie 'politiek onafhankelijk' is van Servie. Dat is lijnrecht in tegenspraak met de nieuwe Servische grondwet, die ook van toepassing zal zijn op het grondgebied van Kosovo. Het is de eerste keer sinds begin vorig jaar, toen de Servische leider Milosevic Kosovo al de meest cruciale elementen van zijn autonomie afdwong en het provinciale parlement onder druk van tanks op straat met die verandering instemde, dat in Kosovo sprake is van politiek verzet tegen het Servische expansionisme.

Volgens de verklaring is Kosovo 'een onafhankelijke en gelijke eenheid binnen de Joegoslavische federatie, met dezelfde grondwettelijke status als de andere republieken.'

De bevolking van Kosovo is volgens de verklaring geen nationale minderheid maar een volk. Dat komt volgens waarnemers neer op de uitroeping van een eigen republiek. Of de maatregel veel praktische gevolgen zal hebben is de vraag. De Servische regering van Kosovo heeft 'passende maatregelen' aangekondigd; de verklaring heeft 'geen wettelijke basis' en is 'een nieuwe vorm van politiek geweld van de kant van Albanese nationalisten en separatisten', aldus een regeringsverklaring in Belgrado. Riza Sapundziu, de vertegenwoordiger van Kosovo in de presidentiele raad, het collectieve staatshoofd van Joegoslavie, verklaarde zich in een vraaggesprek met het blad Rilindja echter solidair met de verklaring van Pristina.

Een andere uitdaging aan het adres van Servie kwam gisteren uit Ljubljana, waar het onlangs gekozen parlement een soevereiniteitsverklaring aannam. Een volgens het persbureau Tanjug 'overweldigende meerderheid' van afgevaardigden van alle vertegenwoordigde partijen bepaalde dat voortaan de Sloveense grondwet en wetten voorrang hebben voor de federale grondwet en wetten. Slovenie heeft recht, aldus de verklaring, op zijn eigen buitenlandse, economische en informatiebeleid en zijn eigen juridisch systeem. De autoriteiten van de republiek werden in de verklaring opgeroepen de controle op zich te nemen over de Joegoslavische legereenheden op Sloveenms gebied en de Sloveense politie te belasten met de controle aan de grenzen met Oostenrijk en Italie. Ook moet Slovenie zijn eigen veiligheidsdienst krijgen. Tenslotte besloot het parlement dat Slovenie binnen een jaar een nieuwe grondwet moet hebben. (Reuter, UPI, DPA)