Geheime wapen Duitsers nog niet gebruikt

MILAAN, 3 juli 'We zien elkaar zondag bij de finale in Rome', heeft de Duitse bondskanselier Helmut Kohl afgelopen zondag tegen de Italiaanse premier Giulio Andreotti geroepen. Het wishful thinking van beide politici geeft nauwkeurig weer dat de verhoudingen in het voetbal zich op het WK het meest vlakke en kleurloze wereldtoernooi sinds tijden precies op tijd hebben hersteld. Ondanks de roep van vooral de Derde-wereldlanden, die sterk doorklinkt door de prestaties van Kameroen, om een groter contingent vertegenwoordigers op WK-toernooien in de toekomst, komen drie van de vier halve-finalisten op de Mondiale uit Europa, het sterkste voetbalcontinent ter wereld.

In Spanje '82 kwamen zelfs vier halve-finalisten (Italie, Duitsland, Frankrijk, Polen) uit Europa, terwijl in Mexico '86 evenals dit toernooi alleen Argentinie de Europese hegemonie (Duitsland, Frankrijk, Belgie) wist te doorbreken. Voor een starre denker als Joao Havelange, de 74-jarige FIFA-president, vormt dit gegeven voldoende reden het WK in alle toonaarden te bejubelen. Frankrijk en Zwitserland zijn voor hem de voornaamste kandidaten om in 1998 het WK opnieuw in Europa te mogen organiseren. Hoe ver Havelange van de realiteit staat blijkt als hij vooral lof toezwaait aan de scheidsrechters. Het kleurloze korps volgt nauwgezet de strengere FIFA-richtlijnen, zoals het geven van een gele kaart voor het shirtje uit de broek. Rellen zijn daardoor uitgebleven volgens Havelange, die wat Italie '90 betreft over een regelrechte propaganda voor de voetbalsport spreekt. Hij gaat volkomen voorbij aan de na elke wedstrijd te beluisteren klachten van de acteurs zelf. Spelers en trainers hebben geen goed woord over voor de inconsequente manier van arbitreren waaraan 's werelds beste scheidsrechters zich ook op het hoogste niveau veelvuldig bezondigen.

Sjeik

Vormt de slecht functionerende arbitrage de oorzaak van het tot nu toe qua spektakel volstrekt kleurloze toernooi? Het kan er slechts ten dele mee te maken hebben. In 1982 was de show van de sjeik van Koeweit het hoogtepunt op het WK, toen hij in de wedstrijd tegen Engeland in Vallodolid de tribunes afdaalde, vervolgens gepikeerd het veld opwandelde en zijn spelers naar de kleedkamer stuurde omdat hij het niet eens was met de partijdige arbitrage. Een dergelijke couleur locale is dit keer, in het zeker voor Italiaanse begrippen perfect georganiseerde toernooi, ver te zoeken. Bovendien is het echte spektakel op de velden tot nu toe achterwege gebleven.

Het grootste raadsel vormt het falen van de spelers die voor dit WK als absolute vedetten waren gedoodverfd. Een monsterevenement als het WK komt voor de grote sterren na een slopend seizoen meestal te laat, maar in de tijd van het grote geld waarin ook de voetbalsport is meegesleurd heeft het er veel van weg dat zij dit keer op hun tandvlees in Italie zijn gearriveerd. Waar zij vervolgens zwaar beneden hun niveau presteerden.

De opmerking van Silvio Berlusconi, de media-tycoon en president van AC Milan, na afloop van Nederland-West-Duitsland was veelzeggend toen hij spottend constateerde: 'Van Basten? Die is toch al lang wegens vakantie gesloten?' Beenhakker durfde het niet aan een aantal onwillige vedetten waarvoor Thijs Libregts voor de rechtbank in Utrecht al pleitte uit het elftal te gooien. De Spaanse trainer Luis Suarez deed dat wel. Hij haalde Butragueno naar de kant, bij Uruguay eindigde Rubin Sosa roemloos op de bank, Vialli lijkt bij Italie door de plotselinge opkomst van Schillaci zelfs een nog tragischer lot beschoren.

De Engelsman John Barnes en Diego Maradona zijn nog wel in de race. De Argentijn heeft, ondanks een uitgebalanceerde voorbereiding, moeten constateren dat de jaren beginnen te tellen. Vanuit het Argentijnse trainingskamp in Marino heeft Maradona telefonisch contact gehad met Baggio, om hem te feliciteren met zijn prestaties in het Italiaanse elftal. Maradona herkent in Baggio veel terug van zijn eigen vroegere sterstatus. Voor de Argentijn is Italie maar hoe serieus moet dat in dit stadium worden genomen? - in de halve finale favoriet.

Wereldkampioen worden zonder een tegendoelpunt te incasseren. Het is in de historie van het WK nog nooit voorgekomen. Italie lijkt hard op weg dit kunststukje te voltooien. De kracht van het elftal is niet alleen dat het in defensief opzicht nauwelijks kansen toestaat, ook heeft het team tot dusver moeiteloos geanticipeerd op de verschillende systemen van de diverse tegenstanders, zonder verraad te hoeven plegen aan de eigen speelstijl. Het elftal is zwaar favoriet voor de titel. Ook wegens het thuisvoordeel en de daaraan verbonden, maar niet te onderschatten, factor dat de scheidsrechters in twijfelgevallen altijd voor Italie zullen kiezen en nooit voor de tegenstander.

Vicieuze cirkel

Het enige elftal dat nog enigszins een kans lijkt te hebben deze vicieuze cirkel te doorbreken is West-Duitsland. De Duitsers hebben op het WK al zo vaak bewezen dat voor hen de normale voetbalwetten niet gelden. Het is het grote geheime wapen dat de ploeg dit toernooi nog niet heeft hoeven aanspreken, maar dat wel degelijk aanwezig is. Duitsers slagen er vrijwel altijd in de angel er bij de tegenstander uit te trekken. In 1974 speelde Cruijff goed, tot de finale, waarin hij werd uitgeschakeld door terrier Berti Vogts, de toekomstige Duitse bondscoach. Maradona maakte Argentinie in 1986 nagenoeg in zijn eentje wereldkampioen. In de finale maakten de Duitsers via Matthaus daarbij voorbeeldig geassisteerd door Jakobs en Forster een einde aan de mythe van onverslaanbaarheid rondom Maradona.

Het aantal voorbeelden van Duitse doelpunten op het moment supreme is ongelooflijk. Het begon al in 1954 in de finale tegen Hongarije met Helmut Rahn en Fritz Walter. In 1966 (finale tegen Engeland) scoorde Weber in de laatste minuut de gelijkmaker. In 1970 deed Schnellinger in de halve finale tegen Italie excact hetzelfde. Dieter Muller scoorde in de laatste minuut van de EK-finale in 1976 tegen Joegoslavie de gelijkmaker, Horst Hrubesch hielp zijn land in 1980 in de EK-finale in Rome tegen Belgie in de laatste minuut aan de overwinning. In 1982 kwam de zwaar geblesseerde Rummenigge in Sevilla in de verlenging van de halve finale als laatste redmiddel in het veld bij een 1-3 achterstand tegen Frankrijk. In de slotseconden stelde hij Klaus Fischer in staat de gelijkmaker te produceren. Duitsland won daarna de wedstrijd via strafschoppen. In 1986 bespaarde Matthaus in de slotseconden van de kwartfinale een afgang van 'Die Mannschaft' tegen Marokko. In de finale van dat toernooi kwamen de Duitsers door doelpunten van Rummenigge en Voller tegen Argentinie weer in de wedstrijd na een uitzichtloos lijkende 2-0 achterstand. Engeland en Italie zijn gewaarschuwd. Niets wijst er op dat de Duitsers deze mondiale niet langer over deze 'toverkunst' beschikken.