ANC toont zich de sterkste van de zwarte organisaties; Staking in Z-Afrika succes

JOHANNESBURG, 3 juli Het Afrikaanse Nationale Congres heeft gisteren met succes een eendaagse staking tegen het geweld geleid. Grote sectoren van de Zuidafrikaanse industrie lagen stil toen naar schatting drie miljoen werknemers gehoor gaven aan de stakingsoproep.

Volgens schattingen van politie en vakbonden bleef in alle belangrijke steden tussen de 50 en 90 procent van de werknemers thuis, een bewijs van de duidelijke superioriteit van het ANC ten opzichte van andere organisaties. Vertegenwoordigers van het bedrijfsleven verwachten dat de massale staking het land ongeveer 525 miljoen gulden heeft gekost, aangezien tientallen fabrieken stil lagen.

De staking was georganiseerd om de eisen kracht bij te zetten voor een doelmatiger en onpartijdiger optreden van de regering om voor vrede te zorgen in Natal, waar een voortdurende strijd heerst tussen de aanhangers van het ANC en de aanhangers de Inkatha-beweging van Chief Mangosutho Buthelezi.

Het ANC en zijn bondgenoten waaronder het Verenigd Democratisch Front (UDF) en de grote vakbondsfederatie Cosatu zeggen dat de politie en de veiligheidstroepen in het gebied de Inkatha-beweging steunen.

Zij zegen ook dat de politiemacht van Kwazulu die opereert in het tribale thuisland Kwazulu, dat voor een groot deel in de provincie Natal ligt, en waarvan Buthelezi zelf het bevel voert, een soort gelegaliseerd leger is dat gekant is tegen de ANC-supporters in het thuisland. Een van de stakingseisen was dat deze politiemacht zou worden ontbonden en dat Buthelezi geen hoofd meer zou zijn van de politie.

Het ANC eist dat de 'warlords' van de Inkatha die optreden als regionale leiders worden gearresteerd en worden vervolgd voor het op grote schaal moorden in de streken gebieden van het thuisland waar zij de leiding hadden.

In het spoor van de staking kondigde de alliantie van ANC/UDF/Cosatu aan dat zij president De Klerk zouden benaderen om te spreken over de situatie in Natal en dat zijn reactie zou worden besproken op een nationale vredesconferentie op 4 en 5 augustus.

Intussen hekelde Buthelezi gisteren de staking en noemde het 'politieke gewelddadigheid'.

Hij zei dat het enige waar het ANC en zijn bondgenoten aan konden denken was 'om naar hem uit te halen', en de politiemacht van Kwazulu af te schaffen, zonder acht te slaan op hoeveel levens het conflict wel niet zou kosten.

De nationalistische tegenstanders van het ANC, het Panafrikaanse Congres (PAC) en Azapo, spraken zich ook uit tegen de staking en beschuldigden het ANC ervan 'emotionele steun te zoeken ten koste van het leven van zwarten. Maar behalve een paar op zichzelf staande incidenten, voornamelijk in Transvaal, was er weinig geweld, omdat de alliantie 3.000 'marshalls' had aangesteld om de orde te bewaren en erop toe te zien dat degenen die protesteerden zich gedroegen overeenkomstig een 'gedragscode'. Er ontploften twee kleefmijnen op een spoorwegbaan in de omgeving van Johannesburg, die volgens de politie bedoeld waren om de staking kracht bij te zetten door het forenzenverkeer in de war te laten lopen. Er waren een paar gevallen van intimidatie van taxi- en buschauffeurs, maar er waren geen berichten dat er iemand was gedood of gewond.

In een verklaring van vanmorgen van de alliantie stond dat de reactie op haar oproep tot staking 'ondubbelzinnig de massale steun voor het beleid en het programma van onze organisaties aantoonde'.

Volgens de verklaring zal het feit dat in Natal 80 procent van de werknemers gevolg gaf aan de oproep en thuis bleef, eindelijk de bewering de kop indrukken dat de Inkatha-beweging de bevolking van Natal vertegenwoordigt.