Wateroverleg Turkije, Syrie en Irak mislukt

ATHENE, 2 juli Het 'wateroverleg' op ministerieel niveau in Ankara tussen Turkije, Syrie en Irak is vorige week uitgelopen op een totale mislukking. De drie landen konden het zelfs niet eens worden over een schema voor verdere onderhandelingen. Voornaamste twistpunt vormt de 2.335 kilometer lange Eufraat, die in Turkije ontspringt, vervolgens door Syrie stroomt en in Irak uitmondt, tezamen met de Tigris die uit Turkije rechtstreeks naar Irak loopt. Beide rivieren worden door de drie landen voor krachtstations en irrigatie benut.

Volgens onderlinge afspraken uit 1987 laat Turkije per seconde 500 kubieke meter water van de Eufraat naar Syrie door. In januari van dit jaar werd dit, na aankondiging, een maand stopgezet om het stuwmeer van de gigantische Ataturkdam te vullen. Zo'n stagnatie terwille van grote Turkse waterwerken kan in de toekomst opnieuw plaatshebben.

Volgens de Turkse minister van publieke werken, Cetin Altinkaya, is de impasse een gevolg van het feit dat de twee andere landen nu de doorstroming van 700 kubieke meter per seconde eisen, en uitgaan van de gedachte dat al het water van deze twee rivieren 'gemeenschappelijk bezit' is. 'Op die grond zouden wij ook ons aandeel kunnen opeisen in de olievoorraden van de Arabische landen.'

Volgens de Turken zijn er geen internationale verdragsregels betreffende het collectief bezit van rivierwater. Ankara neemt het Damascus en Bagdad vooral kwalijk dat zij naar aanleiding van de waterstopzetting van januari een anti-Turkse campagne in de hele Arabische wereld zijn begonnen.

Een nieuw Turkse voorstel om 's zomers 700 kubieke meter per seconde te leveren en dit 'teveel' 's winters te compenseren met een hoeveelheid beneden de gemiddelde 500, werd afgewezen. Volgens Ankara zijn de problemen waarmee de nabuurlanden worstelen vooral te wijten aan het gebrekkig gebruik van het beschikbare water. 'De irrigatiemethoden dateren nog uit de tijd van de Sumeriers en de dammen in Syrie zijn gebouwd met verouderde Sovjet-technologie en alsof zij bestemd waren voor Siberie.' In Turkije blijft de verdenking overeind dat Syrie als wapen tegen Turkijes waterbeleid Koerdische terreuracties steunt. President Ozal heeft enige maanden geleden in een toespraak in vage bewoordingen gedreigd dat Turkije de waterstroom zou kunnen afsluiten als dit zo zou doorgaan. Tijdens de technische onderhandelingen van vorige week echter heeft men van Turkse zijde bezworen dat het water niet als wapen zal worden gebruikt.