VS willen nucleaire granaten uit West-Europa verwijderen

BRUSSEL/WASHINGTON, 2 juli De Verenigde Staten hebben de NAVO-bondgenoten voorgesteld om het huidige arsenaal van 1.400 nucleaire granaten uit West-Europa terug te trekken. Dit hebben functionarissen in Brussel en Washington dit weekeinde gemeld. Het voorstel zal op de NAVO-top later deze week in Londen worden besproken.

Voorwaarde voor een dergelijke stap zou volgens de Amerikanen moeten zijn dat de Sovjet-Unie de terugtrekking van haar troepen uit Oost-Europa volgens plan afwikkelt. 'We zullen Moskou niets voor niets geven in deze zaak', aldus een bron in Brussel. De Sovjet-Unie is al begonnen met de terugtrekking van haar troepen uit Tsjechoslowakije en Hongarije, maar heeft haar troepenmacht van circa 380.000 man in Oost-Duitsland tot dusverre onaangetast gelaten.

De meeste van de kerngranaten van de NAVO bevinden zich in West-Duitsland, maar een deel ligt ook in Nederland en in enkele andere NAVO-lidstaten opgeslagen. 'We zijn nog bezig het voorstel bij de NAVO te bespreken', aldus een bron in Brussel. 'Als er overeenstemming wordt bereikt, zal dit op de top worden bekendgemaakt.'

Naar dit weekeinde verder bekend werd zijn de NAVO-landen het eens geworden over een globaal plan om de strijdkrachten van een verenigd Duitsland te beperken. Men is het echter nog niet eens over de precieze omvang van de Duitse strijdmacht. Moskou heeft aangedrongen op een leger van tussen de 2O0.000 en 250.000 man. Een NAVO-functionaris in Brussel zei evenwel gisteren dat bij de NAVO meer gedacht wordt aan zo'n 400.000 man. Verwacht wordt dat de leiders van de NAVO-landen op hun top ook een verklaring zullen aannemen van non-agressie jegens de staten van het Warschaupact. Hiermee zou formeel een einde worden gemaakt aan de periode van de Koude Oorlog.

De NAVO hoopt met deze concessies, waarop de laatste maanden herhaaldelijk is aangedrongen door Moskou, te bereiken dat de Sovjet-Unie zich alsnog akkoord verklaart met een Duits lidmaatschap van de NAVO. Volgens de Amerikaanse krant The New York Times heeft president Bush ook voorgesteld om Oosteuropese diplomaten te accrediteren bij de NAVO, om het aantal troepen aan de grens met de landen van het Warschaupact te verminderen en om een verklaring aan te nemen dat kernwapens niet anders dan in het uiterste geval zullen worden gebruikt.

Verscheidene NAVO-staten, onder andere West-Duitsland en Nederland, hielden al op de recente bijeenkomst van de NAVO-defensieministers in het Canadese Calgary een pleidooi om de nucleaire artillerie uit West-Europa te verwijderen.

Het militaire nut van de kerngranaten, die een bereik hebben van maximaal 30 kilometer, wordt sinds het verdwijnen van de communistische regimes in Oost-Europa vorige herfst door steeds meer mensen betwijfeld. Er was eerder echter rekening gehouden met de mogelijkheid dat de Amerikanen de nucleaire granaten zouden willen gebruiken als troef bij onderhandelingen met de Sovjet-Unie over de wapens voor de korte afstand (SNF - maximaal bereik 500 km). Washington heeft Moskou voorgesteld met de onderhandelingen over de SNF-wapens te beginnen direct nadat in Wenen een akkoord is bereikt over vermindering van de conventionele troepen in Europa.

Wanneer de NAVO de nucleaire granaten inderdaad schrapt, wordt het NAVO-arsenaal aan kernwapens in West-Europa teruggebracht tot 700 kernkoppen voor Lance-raketten en 1400 nucleaire bommen die via tactische vliegtuigen kunnen worden ingezet.

Op de NAVO-top in Londen zal verder worden beraadslaagd over een geheel nieuwe strategie voor het bondgenootschap die recht doet aan de drastische veranderingen in Oost-Europa van het afgelopen jaar. (Reuter, AFP, UPI)