Vreemde rekengewoonten renners bedreigen Tour

FUTUROSCOPE, 2 juli Tourrenners houden er merkwaardige rekengewoonten op na. Voor de luttele secondenwinst die zij met een proloog kunnen verdienen halen ze het meest geavanceerde aerodinamische materiaal voor de dag, maar als een paar kanshebbers minuten voorsprong dreigen te nemen drukken ze het tempo. Alle inspanningen die zij zaterdag in het tijdritje van zes kilometer getroostten, deden zij gistermorgen teniet door gerespecteerde klassementsrenners als Bauer en Pensec in gezelschap van Maassen en Chiappucci ruim tien minuten te schenken.

Koude oorlogen gaan altijd al vooraf aan tijdritten. Maar nu het mode is geworden technische snufjes die de windgevoeligheid van renner en fiets beperken te introduceren, lijken de steekspelletjes schromelijk te worden overdreven. Een van de trendsetters is Greg LeMond. Vorig jaar verraste de Amerikaan zijn grootste concurrent Laurent Fignon in de vijfde etappe (de eerste grote tijdrit) met een in de triatlon gebruikelijke beugel op het stuur. Dit keer probeerde LeMond zijn rivaal een dag voor de proloog weer de stuipen op het lijf te jagen door een gemoderniseerde versie van een spaghetti-stuur met daarop gemonteerde versnellingscommandeur. En opnieuw slaagde LeMond in zijn opzet Fignon te sarren.

De psychologische tik kwam zaterdag extra hard aan bij Fignon, omdat zijn noviteit, een zadel met een soort rugleuninkje waartegen hij zich kan afzetten, door de technische commissie werd geweigerd. De winst van vier seconden die LeMond in de proloog op Fignon boekte, was niet zo opmerkelijk als de tweede plaats die de Amerikaan achter de Fransman Marie bezette. De prestatie van LeMond zal niet bevorderlijk zijn geweest voor de gemoedsgesteldheid van de altijd gespannen Fransman, die gisteren weer handtastelijk jegens een (Nederlandse) fotograaf was.

Kolossale voorsprong

Een tweede, weliswaar indirecte, overwinning boekte LeMond in de eerste etappe, gistermorgen. Zijn ploeggenoot Pensec kreeg met Bauer, Maassen en Chiappucci alle gelegenheid een kolossale voorsprong te nemen. Dat klassementsrenner Bauer er ook toe behoorde hoeft niet verontrustend te zijn. De Canadese geletruidrager is niet zo'n goede klimmer als Pensec en loopt de kans de tien minuten voorsprong tijdens de eerste bergritten al weer te moeten inleveren op de Tourfavorieten. LeMond zal zich door de positie van Pensec tot verdedigen kunnen beperken, waar Fignon de aanval moet zoeken.

Niettemin verloor LeMond in de ploegentijdrit twintig seconden op Fignon, waardoor hij nu vijf seconden achter de Fransman staat. Een verlies dat de Amerikaan zonder twijfel had ingecalculeerd. Waar houdt LeMond in de komende dagen geen rekening mee? Het lijkt een groot wonder dat de winnaar van vorig jaar na een voorseizoen waarin hij nauwelijks vooruit kwam, weer zo hard fietst. Het lijkt uit te draaien op een herhaling van vorig jaar. Het is ongeloofwaardig dat hij met de regenboogtrui om zijn schouders de afgelopen maanden zonder pijn achterin het peloton heeft gereden, maar het is bijna even ongeloofwaardig dat hij op het moment dat het moet in topvorm is. Twee weken voor de Tour, in de Ronde van Zwitserland, toonde hij pas de eerste tekenen van herstel. LeMond roept als alle Amerikaanse wielrenners dat hij tegen elke vorm van doping is. Maar waar haalt hij dan zijn plotselinge kracht vandaan? Het is een vraag die ten tijde van de zaak-Theunisse tot nadenken stemt. Kan LeMond zo goed rekenen dat hij in de Tour in topvorm verkeert?

Noviteitenshow

Wielrenners zijn rekenaars geworden. Als het niet de punten voor de computer-rating zijn die het wedstrijdverloop bepalen, dan is het de secondenwinst in een proloog die de tactiek voor de komende Tourdagen of weken vaststelt. De positie ten opzichte van een concurrent in de openingstijdrit, hoe kort ook, maakt uit of er verdedigend dan wel aanvallend wordt gereden. Misschien is dat een reden waarom kanshebbers voor de Tourzege alle middelen aangrijpen om een snellere proloog dan de concurrent te rijden. Maar getuige de noviteitenshow die zowat alle 198 deelnemers op het startpodium in Futuroscope ten beste gaven, spelen er ook andere belangen dan louter sportieve. De grote diversiteit aan sturen, helmen, schoenen, handschoenen en brillen van verschillende merken geeft aan dat de commercie en publiciteit voor het oog van de tv-camera een niet ondergeschikte rol speelt.

Het is verfrissend als Frans Maassen verschrikkelijk teleurgesteld is als blijkt dat hij na de ploegentijdrit de gele trui is misgelopen. Na zijn ritzege in de ochtenduren meende de Limburger dat de twee seconden achterstand op lijstaanvoerder Bauer 's middags goed te kunnen maken. Zijn ploegleider Raas deed er alles aan om duidelijk te maken dat zijn team meer baat had met etappe-overwinningen dan met een paar dagen een gele trui. Het zou te veel kracht kosten de leiderspositie te verdedigen, meende hij. Bovendien zou het moeilijk zijn van vooral Vanderaerden en Nijdam te vragen hun kansen op te offeren voor een ander. Etappe-overwinningen leveren meer publiciteit op, filosofeerde Raas. En dat is toch waar hij en zijn sponsor met de vrijbuitersploeg op uit is.

Gaat de wielersport in navolging van voetbal niet te gronde aan rekenarij? Het is niet onaannemelijk dat deze vrij lichte Tour de France gisteren een zachte dood is gestorven. Als LeMond, Fignon en Delgado voorlopig genoegen nemen met de situatie worden Pensec en Bauer kanshebbers op de eindoverwinning. De Franse pers zal niet nalaten tweedracht te zaaien in de ploeg van Z, waar LeMond en Pensec de kopmannen zijn, en Pensec naar voren schuiven als de grote Franse hoop. Hetgeen ook een paar jaar geleden gebeurde toen Hinault en LeMond tot dezelfde ploeg behoorden. De voorkeur voor Hinault werd LeMond bijna noodlottig. De Amerikaan was een zenuwinzinking nabij, maar kon uiteindelijk na een compromis met Hinault de Tourzege op zijn naam schrijven.