D-mark in DDR met vreugde onthaald, beurs reageert mild

BONN, 2 juli De invoering van de D-mark in de DDR dit weekeinde is in beide Duitslanden met vreugde gevierd, maar toch minder als alomvattend nationaal spektakel dan werd verwacht. De beurs in Frankfurt reageerde vanochtend rustig op de Duits/Duitse monetaire unie. De aandelenkoersen vertoonden een lichte stijging. Op de wisselmarkten trok de D-mark vanmorgen iets aan.

In televisietoespraken vroegen bondspresident von Weiszacker, kanselier Kohl en DDR-premier De Maiziere alle Duitsers om, in afwachting van de spoedige Duitse staatkundige eenheid, solidair met elkaar en verstandig aan het gemeenschappelijke monetaire avontuur te beginnen.

De Oostduitsers beleefden het begin van de Duitse monetaire unie niet als een soort Urknall maar in het algemeen voorzichtig. Volgens de Bundesbank werd gisteren bij Oostduitse banken omstreeks zes miljard D-mark opgenomen, gemiddeld per burger 400 D-mark.

Dat bracht Gunther Krause, de staatssecretaris onder DDR-premier De Maiziere die de afgelopen maanden met Bonn over de monetaire unie onderhandelde, al tot de eerste conclusie dat vandaag niet onmiddellijk voor een directe Oostduitse 'consumptie-roes' hoeft te worden gevreesd. Krause voorspelde dat de Duitse monetaire unie mede een economische impuls voor Oosteuropese landen zal zijn.

In zijn televisietoespraak noemde bondspresident von Weizsacker het Duitse staatsverdrag (dat de invoering van de monetaire, economische en sociale unie regelt) 'een beslissende stap op weg naar de Duitse eenheid' en 'een goede en noodzakelijke basis' voor een gemeenschappelijke Duitse toekomst. Hij vroeg de Oostduitsers om moed en geduld. De Westduitsers moeten in de omgang met de DDR dezelfde solidariteit vertonen die in de Bondsrepubliek bestaat tussen deelstaten met een verschillend welvaartsniveau, zei hij. Alle Duitsers moeten beseffen dat de kans op economisch succes voor de DDR veel groter is dan voor haar Oosteuropese buren, aldus von Weizsacker, die de Westduitse ondernemers opriep de DDR niet slechts als een afzetgebied maar ook als een produktieplaats te zien en er te investeren. 'Het ergste zou nu zijn als muren van onbegrip de net afgebroken muren van beton en prikkeldraad zouden gaan vervangen', waarschuwde hij.

Volgens Kohl zijn de burgers van de DDR en de Bondsrepubliek 'na deze unieke en beslissende dag in de geschiedenis van de Duitse natie onverbrekelijk met elkaar verbonden'.

De kanselier waarschuwde dat de komende overgangstijd in de DDR niet gemakkelijk zal worden. Maar 'het wordt voor niemand slechter en voor velen beter', zei hij, net als DDR-premier De Maiziere. De Westduitsers moeten ook een prijs betalen voor de Duitse eenheid, aldus Kohl, maar zij hoeven voor 'deze investering in de toekomst' slechts af te zien van een deel van de economische groei voor de komende jaren. 'De mensen in de DDR zijn veertig jaar lang bedrogen door een socialistische dictatuur. De Bondsrepubliek bevindt zich in het achtste, achtereenvolgende jaar van economische hoogconjunctuur, nooit waren we beter in staat om de Duitse eenheid te financieren', zei Kohl.

Sceptisch over Kohls verzekering dat in de Bondsrepubliek geen extra offers (belastingverhogingen) nodig zullen zijn is de Bundesbank, de Westduitse centrale bank, die nu voor de monetaire politiek in heel Duitsland verantwoordelijk is. Haar directielid Wilhelm Gaddum, speciaal belast met de monetaire operatie in de DDR, zei gisteren dat aan bezuinigingen in de Westduitse begroting, mogelijk ook aan lastenverzwaringen vermoedelijk niet te ontkomen zal zijn.

Ook Klaus Murmann, voorzitter van het Westduitse ondernemersverbond, meent dat belastingverhoging in de Bondsrepubliek niet kan worden uitgesloten, hij wijst zelfs op de veranderde opvattingen over belastingverhoging van de Amerikaanse president Bush. Volgens Murmann moet er in de DDR nu vooral op worden gelet dat loonstijgingen in de pas blijven bij produktiviteitsstijgingen. Zo niet, dan zouden Westduitse investeerders wel eens eerder voor Spanje en Portugal dan voor de DDR kunnen kiezen, waarschuwde hij. In de Oostduitse dienstensector, bijvoorbeeld bij banken en verzekeringen, zijn recentelijk loonsverhogingen (van tientallen procenten) afgesproken die dat gevaar meebrengen. Elke DDR-werkgever wil nu graag als 'good guy' voor zijn werknemers gelden, zegt Murmann daarover vanmorgen in een vraaggesprek met het Handelsblatt. Hij pleit daarom voor een permanent ronde-tafeloverleg van werkgevers, werknemers en overheid om de inkomensontwikkeling te coordineren. Murmann toont zich overigens optimistisch over de snelheid waarmee de Oostduitse dienstensector en het midden- en kleinbedrijf in de DDR zich kunnen ontwikkelen. In de industrie zal de aanpassing veel trager verlopen, voorziet hij.

De wedstrijd tussen de Bondsrepubliek en Tsjechoslowakije (1-0) in het toernooi om het wereldkampioenschap voetbal in Italie hield gisteren veel Westduitsers evenzeer bezig als de monetaire unie. Voorts zorgde het begin van de vakanties in enkele deelstaten dit weekeinde eerder in het noord-zuidverkeer dan in de west-oostrichting voor files (bij de grensovergang-Salzburg ontstond de eerste record-file van dit jaar van enkele tientallen kilometers). Bij de Duits-Duitse grensposten, waar alle controles per 1 juli zijn afgeschaft, konden daarentegen veel auto's in weerwil van de daar geldende snelheidsbeperkingen met 100 km en meer per uur passeren.

Pag.11: Chronologie einde Ostmark Pag.7: Hoofdartikel