Litouwen stelt debat over eisen van Moskou uit

MOSKOU, 27 juni Het Litouwse parlement heeft het debat over een eventuele 'bevriezing' van de soevereiniteitsverklaring van de Baltische republiek verdaagd.

Aanleiding daartoe is het gesprek dat president Landsbergis gisteren in Moskou had met president Gorbatsjov van de Sovjet-Unie. Volgens Landsbergis bood de ontmoeting verschillende aanknopingspunten voor de komende onderhandelingen.

Ook Landsbergis lijkt zich nu te hebben verzoend met het beleid dat de regering van premier Prunskiene al langer wilde voeren. Tussen Prunskiene en vice-premier Brazauskas, de leider van de van de CPSU afgescheiden communistische partij van Litouwen, en Landsbergis waren de afgelopen weken wrijvingen gerezen over de koers die ten opzichte van de Unie gevaren zou moeten worden. De eerste twee wilden aansturen op onderhandelingen met Moskou, ook als Litouwen daarvoor enkele concessies zou moeten doen, maar de president hield steeds de boot af uit vrees dat het parlement zich niet in zo'n koers zou kunnen vinden. Het parlement wordt gedomineerd door radicale nationalisten die van geen wijken willen weten. Daarom werd niet uitgesloten dat het een moratorium op de soevereiniteitsverklaring van 11 maart zou afwijzen.

Volgens Landsbergis heeft Gorbatsjov hem gisteren twee mogelijkheden voorgelegd: de Baltische republiek wacht met de definitieve proclamatie van de onafhankelijkheid totdat het nieuwe Unieverdrag gereed is of het treedt eigener beweging uit de Unie na bilaterale onderhandelingen met Moskou. De eerste variant zou betekenen dat Litouwen zijn tempo aanpast aan de snelheid waarmee de Sovjet-Unie zich van bondstaat naar statenbond transformeert. Twee weken geleden heeft de Federatieraad, waarin vertegenwoordigers van alle republieken zijn vertegenwoordigd, besloten snel tot een nieuw Unie-verdrag te komen. Dat verdrag moet de verschillende naties een veel grotere soevereiniteit geven. Alleen de buitenlandse politiek, de defensie en enkele hoofdlijnen van het financiele beleid zouden nog aan de centrale autoriteiten in Moskou gedelegeerd worden. De tweede mogelijkheid, zo hield Gorbatsjov de Litouwse president voor, zou ertoe leiden dat Litouwen een eigen weg kan gaan maar dat de Sovjet-Unie op haar beurt olie, gas en andere grondstoffen voortaan alleen nog tegen wereldpijzen en harde valuta zal leveren.

Niet bekend