Thatcher eens met pleidooi Moskou voor Europees pact

MOSKOU, 9 juni De Britse premier Thatcher steunt de opvatting van de Sovjet-leiding dat de 'Helsinki-conferentie' over veiligheid en samenwerking in Europa (CVSE) een sleutelrol moet spelen in een nieuwe structuur voor Europese veiligheid. Premier Thatcher heeft dat gisteren gezegd na afloop van een eendaags bezoek aan Moskou.

De NAVO moet volgens de Britse premier nu garanties bieden die de 'vitale belangen van de Sovjet-Unie kunnen verzekeren'.

Op een persconferentie, die ze gisteren samen met Sovjet-president Gorbatsjov gaf, zei ze ervan uit te gaan dat het verenigde Duitsland lid zal zijn van de NAVO, onder andere omdat de betrokkenheid in Europa van de Verenigde Staten blijft gewaarborgd. Maar volgens Thatcher moet de Helsinki-conferentie nu tot een fundamentelere institutionele vorm worden opgewaardeerd. Dat zou een vorm van 'verzekering' voor de Sovjet-Unie zijn, aldus Thatcher die een en al lof ten toon spreidde aan het adres van Gorbatsjov, haar ambtgenoot Rizjkov en minister van defensie Jazov met wie ze ook een gesprek had gehad. De CVSE mag in haar ogen daarom niet langer slechts een 'discussiepodium' zijn.

President Gorbatsjov op zijn beurt zei vast te houden aan zijn standpunt dat Duitsland geen lid moet worden van de NAVO maar wilde elke andere optie openhouden. 'We moeten de realiteit (de Duitse eenwording, red.) en een goede balans van belangen in ogenschouw nemen', aldus Gorbatsjov. 'We moeten van de hoogverheven filosofische discussies terugkeren naar de aarde.' Volgens de president zou de NAVO op haar komende top in juli een voorbeeld moeten nemen aan het Warschaupact dat op zijn topconferentie eergisteren in Moskou heeft besloten zijn militaire doelstellingen te staken en alleen nog als politiek bondgenootschap voort te gaan. 'Ik heb geen specifiek idee, maar slechts een grote lijn in gedachten. Maar als NAVO en Warschaupact elkaar aldus naderen, komt de vraag aan de orde of niet elke alliantie lidstaten van de ander kan opnemen. Als we die redenering volgen, kunnen we uitkomen bij een uiteindelijke oplossing van de Duitse kwestie. We moeten nu niet als een olifant door de porseleinkast gaan', aldus Gorbatsjov. Twee weken geleden suggereerde hij, na een bezoek van de Franse president Mitterrand die sinds de naderende Duitse eenwording ook regelmatig biletaraal contact heeft met de leider van de Sovjet-Unie, dat het nieuwe Duitsland wel deel zou mogen uitmaken van het politieke bondgenootschap maar niet van het 'geintegreerde militaire commando' van de NAVO.