China stelt 97 dissidenten op vrije voeten

PEKING, 6 juni China heeft twee dagen na de verjaardag van de onderdrukking van de studenten-rebellie 97 politieke gevangenen vrijgelaten, 76 in Peking en 21 in Shanghai.

Dit heeft de woordvoerder van het ministerie van openbare veiligheid in Peking vandaag bekendgemaakt. De 97 worden 'wetschenders' genoemd, betrokken bij de onrust en de 'contra-revolutionaire rebellie in 1989'.

Het is de derde keer dit jaar dat China politieke gevangenen vrijlaat, in januari 573 en begin mei 211. Onder de laatste groep van 97 zijn 19 studenten, van wie slechts twee met name genoemd worden. Het zijn Xiong Wei (24), student aan de Qinghua Universiteit en leider van de hulpteams tijdens de hongerstaking op het Plein van de Hemelse Vrede tijdens de Sovjet-Chinese top, en Zhou Fengsuo (23) eveneens van de Qinghua Universiteit. Hij vluchtte vorig jaar na het bloedbad naar Xi'an, waar hij volgens de Chinese televisie door zijn zus werd aangegeven bij de politie. Beiden stonden op de lijst van 21 meest gezochte 'misdadigers'. De aanvoerder van de lijst, Wang Dan behoort kennelijk niet tot de uitverkorenen.

Pag.4: Vervolg De woordvoerder zei dat de 97 clement waren behandeld omdat zij schuld hadden bekend en berouw hadden getoond. Waarnemers zien de vrijlating mede als een gebaar naar de Amerikaanse president Bush, die vorige week China's status als meest-begunstigde natie voor een jaar verlengde. China hoopt nu dat de Amerikaanse regering haar verzet tegen de hervatting van Wereldbankleningen zal opgeven en dat de top van de Groep van Zeven, begin juli in Houston, de sancties tegen China zal opheffen. De vrijlating van de Hongkong-Chinees Yao wordt tevens gezien als een gebaar dat de vooruitzichten van een grote investerings-wervingsmissie die burgemeester van Shanghai Zhu Rongji volgende week naar Hongkong onderneemt, moet verbeteren.

De vrijlating van de 97 staat in schril contrast tot de verdwijning van ten minste vier mensen de afgelopen dagen. De student Li Mingqi die zondagavond tijdens de demonstratie op de universiteitscampus een toespraak hield is spoorloos. Het kan zijn dat hij ondergedoken is, maar mogelijk dat hij in het geheim is opgepakt. Vrijdag verdwenen drie activisten, van wie er twee eerder dit jaar werden vrijgelaten. Zij wilden juist een petitie-beweging voor een algemene amnestie lanceren. Als China gevangenen vrijlaat wil het dat dat gezien wordt als een gunst van bovenaf, nooit als een noodgedwongen maatregel onder druk van de basis. De vrijlatingen hebben de zegen van opperste leider 'in ruste' Deng Xiaoping, die zijn laatste energie besteed aan het rehabiliteren van zijn hervormingspolitiek. Onlangs riep hij in een interne circulaire op tot het stopzetten van vervolgingen en het creeren van een klimaat van tolerantie. Tegen de bezoekende Duitse ex-kanselier Helmut Schmidt sprak hij vorige week over het '4 Juni Incident' in plaats van de contra-revolutionaire rebellie. Deng zei dat het incident snel verleden tijd zal zijn en hij schoof de verantwoordelijkheid in de schoenen van de partij, niet van de studenten. Voor het herstel van de goede betrekkingen met de VS zijn echter nog een paar spectaculaire stappen nodig, met name een overeenkomst voor het vertrek van het dissidenten-echtpaar Fang Lizhi dat zich nog steeds in de Amerikaanse ambassade schuilhoudt. Italie heeft zich laatstelijk als derde land voor de opvang van de Fangs aangeboden, maar China handhaaft nog steeds zijn eis dat Fang publieklijk berouw moet tonen.