Vervoersbond eist naleving van CAO in haven Rotterdam

ROTTERDAM, 31 mei De Vervoersbond FNV heeft gisteren in een kort geding voor de Rotterdamse rechtbank geeist dat het overslagbedrijf Seaport zich aan de bepalingen van de CAO houdt. De rechtszaak is een voorlopig hoogtepunt in de campagne van de FNV tegen overtredingen van de collectieve arbeidsovereenkomsten in de Rotterdamse haven.

Seaport erkent dat een aantal van zijn 270 werknemers in strijd met de CAO regelmatig overwerkt, maar meent net als de werkgeversvereniging in de Rotterdamse haven SVZ dat de CAO voldoende ruimte biedt om te reageren op het wisselende aanbod van lading in de haven. Nu sprake is van een economische opleving in de haven, kampt een aantal bedrijven met een tekort aan personeel. In de haven is moeilijk vast te stellen of deze opleving tijdelijk is. Daarom zijn bedrijven huiverig om extra vaste werknemers in dienst te nemen.

De CAO voor stuwadoors, die geldt van april 1989 tot april volgend jaar, bepaalt dat het laden en lossen alleen mag worden verricht door vaste werknemers van de stuwadoorsbedrijven of van de gezamenlijke arbeidspool. In deze pool zijn gekwalificeerde havenwerkers ondergebracht die, onder dezelfde arbeidsvoorwaarden, flexibel kunnen worden ingezet.

Behalve in bepaalde uitzonderingsgevallen mogen havenwerkers per dag niet meer dan twee taken verrichten. Een taak is een dagdeel werk: overdag van 4,5 uur, 's nachts van 3,5 uur. Nachtwerk mag alleen worden verricht op basis van vrijwilligheid.

De Vervoersbond begon in maart de zogenoemde operatie Stofkam om overtredingen van de CAO op te sporen. De bond wil dat werkgevers die regelmatig met personeelsgebrek kampen, gebruik maken van de arbeidspool of extra vaste krachten werven. De FNV probeert te voorkomen dat de werkgevers hun personeel laten overwerken of mensen inhuren bij uitzendbureaus en koppelbazen. Volgens de advocaat van de FNV, mr. W. Zijlstra, zijn bij het fruitoverslagbedrijf Seaport relatief vaak overtredingen van de CAO vastgesteld. Het personeel werkt regelmatig op een dag drie taken, dus van 's morgens half acht tot 's avonds kwart voor negen, en soms nog langer. Werknemers die normaal 's avonds werken schuiven deels vrijwillig en tegen extra betaling op naar de taken tussen middernacht en zeven uur 's morgens. Een aantal mensen dat 's nachts werkt, komt ook nog een taak eerder, dus om kwart voor negen 's avonds. Het bedrijf bevestigt dit, maar stelt met nadruk dat werknemers niet gedwongen worden tot overwerk.

De Vervoersbond heeft volgens Zijlstra tevergeefs geprobeerd met de directie van het bedrijf te overleggen. Ook twee gesprekken met de werkgeversvereniging SVZ, waarin Seaport-directeur J. Kuiper overigens een kaderfunctie vervult, hebben niets opgeleverd. 'Kuiper heeft op 21 maart gezegd dat Seaport zich niet aan de CAO kan houden en niet zal houden, dus verder overleg is zinloos', zo betoogde de advocaat van de bond. Maar raadsman J. M. Westermann vroeg zich namens de stuwadoor af wat partijen in een rechtzaal deden. Seaport en de FNV onderkennen de problemen met de CAO en alleen overleg tussen beiden kan een oplossing bieden, betoogde hij. Volgens Westermann is zijn client bereid tot zulk overleg. Hij betwistte daarom het spoedeisend belang van de FNV-eis en daarmee de behandeling in kort geding.

Rechtbankpresident mr. F. ter Kuile vroeg aan FNV-advocaat Zijlstra het spoedeisend belang toe te lichten, 'want het probleem speelt toch al jaren'. Zijlstra meende dat zonder een uitspraak in kort geding 'het nog tijden zal doorsukkelen'.

Daarnaast heeft de FNV zijn CAO-controle tijdig aangekondigd en hoeft de bond daarom niet te tolereren dat Seaport hardop zegt zich toch niet aan de afspraken te houden, vond Zijlstra. De raadsvrouw zette ook vraagtekens bij de mate van vrijwilligheid waarmee het personeel van Seaport het overwerk verricht. Ter Kuile doet op 6 juni uitspraak.

Ook als het zou willen, kan Seaport op dit moment overigens geen arbeidskrachten uit de arbeidspool betrekken. Door de drukte in de haven zijn alle mensen uit de pool al ergens aan het werk. Werkgevers en bonden praten nog over uitbreiding van de pool.

Het hoofd personeelszaken van Seaport, C. van Beek, vindt dat uitbreiding van de arbeidspool alleen zin heeft als tegelijkertijd de nacht en het weekeinde als normale arbeidstijd in de CAO worden opgenomen. Binnenkort zal, zoals een jaar geleden bij het sluiten van de CAO is afgesproken, de vrijwillige 'late nacht' worden geevalueerd. De kans dat de FNV meewerkt aan ingrijpende veranderingen is klein. Een woordvoerder van de bond wijst erop dat de werknemers in de Rotterdamse haven, van wie een relatief groot deel tussen de 40 en 50 jaar oud is, niets voelt voor verplichte nachtdiensten.