'Economie SU stort weldra in'

ROTTERDAM, 31 mei De ineenstorting van de Sovjet-economie is niet langer af te wenden. Tot deze conclusie kwam een groep vooraanstaande Sovjet-economen tijdens een conferentie georganiseerd door de Financial Times in Moskou.

Ze verschilden van mening over de snelheid waarmee het hervormingsproces moet worden doorgevoerd. Vice-premier Leonid Abalkin, verantwoordelijk voor de perestrojka, het hervormingsprogramma van president Gorbatsjov, verdedigde het vorige week aangekondigde programma van premier Ryzjkov om geleidelijk te komen tot een 'gereguleerde markteconomie'.

Dit programma bestaat vrijwel uitsluitend uit prijsverhogingen en looncompensaties.

Abalkin zei dat twee alternatieve hervormingsplannen waren overwogen. Bij een snelle, radicale hervorming zou de Sovjet-produktie volgend jaar met 20 tot 25 procent dalen en daarna snel stijgen, zodat tegen 1995 de produktie 38 tot 41 procent boven het huidige niveau zou zijn gekomen. Bij een geleidelijke hervorming zou zowel het verlies aan produktie in de beginfase als het herstel over een langere periode minder zijn.

Gezien de onaanvaardbare maatschappelijke gevolgen van een drastische economische teruggang bij de radicale aanpak kon de Sovjet-regering niet anders dan kiezen voor de tweede, geleidelijke optie, aldus Abalkin. De gezaghebbende economen Gavril Popov, sinds kort de nieuwe burgemeester van Moskou, en Oleg Bogomolov betwistten de officiele keuze voor een geleidelijk hervormingsproces. Volgens Popov was hiervoor niet gekozen op grond van sociale bezorgdheid, maar omdat bij een radicale aanpak de partij-organen hun invloed zouden verliezen en partijleden uit geprivilegieerde functies zouden verdwijnen. Volgens Bogomolov is het veel beter om te beginnen met een landbouwhervorming en met herstel van het particuliere bezit op het platteland.