Compensatie voor Wir blijft kabinet verdelen

DEN HAAG, 31 mei De ministers Kok (financien) en Andriessen (economische zaken) hebben gisteren geen overeenstemming bereikt over compensatie van de overschrijdingen in de WIR-investeringspremies.

Premier Lubbers komt daarom mogelijk met een compromisformule. Volgende week zullen de meest betrokken bewindslieden opnieuw met elkaar overleggen.

Kok blijft erbij dat het bedrijfsleven het volledige bedrag van 3,2 miljard, waarmee de WIR-uitgaven vanaf 1 januari 1990 worden overschreden, moet terugbetalen. Andriessen wil niet meer dan 1,9 miljard gulden op het bedrijfsleven verhalen. Hij meent dat de resterende 1,3 miljard 'oud zeer' is, dat al door de Belastingdienst was geboekt en waarvoor zijn voorganger al heeft betaald. Ook premier Lubbers en minister De Vries (sociale zaken) waren bij het overleg aanwezig.

Over enkele compensatiemaatregelen bestaat wel overeenstemming. Zo kan de overschrijding van 875 miljoen gulden in 1990 voor een groot deel worden gecompenseerd in de premiesfeer door een vermindering van de rijksbijdrage aan het fonds voor bijzondere ziektekosten (AWBZ). Fiscale maatregelen kunnen pas per 1 januari 1991 ingaan, omdat de noodzakelijke wetswijzigingen eerst door het parlement moeten worden goedgekeurd. De Vries wil de garantie dat de compensatie via de AWBZ alleen voor dit jaar geldt. Dat betekent dat eerst overeenstemming moet worden bereiken over fiscale maatregelen.

Minister Kok heeft drie mogelijkheden geopperd voor fiscale compensatie. Andriessen verzet zich tegen verlenging van de eerste schijf in de vennootschapsbelasting van 250.000 tot 750.000 gulden. Dat zou volgens hem het midden- en kleinbedrijf te veel belasten. Hij voelt ook niets voor een verdere beperking van de gemengde kostenaftrek van 75 tot 50 procent. De invoering van opcenten op het vpb-tarief van 35 procent is voor Andriessen wel bespreekbaar. Hiermee wordt een tariefsverhoging voorkomen, wat volgens alle betrokken slecht is voor het internationale imago van Nederland, maar toch het beoogde bedrag geind.

Andriessen heeft nog geopperd het voorstel van de PvdA-Kamerleden Vermeend en Melkert milieu-investeringen fiscaal te belonen, niet uit te voeren. Dat zou de schatkist in vier jaar ruim 400 miljoen gulden besparen. Maar Kok verzet zich hier tegen.

Ook het idee van Andriessen om een door zijn departement gemelde aardgasmeevaller te gebruiken is voor Kok niet bespreekbaar, omdat dan de burger indirect toch voor de WIR-overschrijding zou opdraaien. Volgens Financien is de meevaller bovendien ' boterzacht'.

De meevaller kan ontstaan doordat de Duitse exploitatiemaatschappij Brigitta, waarin Deutsche Shell en Esso deelnemen, de afgelopen jaren meer gas in het Eems-Dollard gebied heeft gewonnen dan Nederland en de Bondsrepubliek zijn overeengekomen. Maar de omvang van het gasveld en de grens in het gebied zijn nog niet eens vastgesteld, zo redeneert men op Financien. Het kan nog jaren duren voordat de twee landen het eens worden over de verrekening van de 'overbelevering'. Volgens ingewijden zit het overleg 'vast maar niet muurvast'. Premier Lubbers heeft nog geen standpunt ingenomen. In kabinetskringen wordt zijn opstelling als 'mistig' betiteld.