Beenhakker: 'Een ingespeelde ploeg overkomt dit niet'; Gevoelig prestigeverlies Oranje

WENEN, 31 mei De laatste oefenwedstrijd van het Nederlands elftal ter voorbereiding op het wereldkampioenschap voetbal, zondag tegen Joegoslavie, wordt in twintig landen live uitgezonden. Dan krijgt Oranje voor een breed publiek nog een kans om aan te tonen dat het inderdaad als favoriet naar de Mondiale gaat. Na de bedenkelijke resultaten eerder dit seizoen en de nederlaag gisteravond tegen Oostenrijk (3-2) verdient de Europees kampioen dat predikaat in ieder geval niet.

De spelers van het Nederlands elftal maakten zich de afgelopen dagen nogal druk over het feit dat hun draagbare radio/cassetterecorder, een presentje van sponsor Philips voor al die uren op de hotelkamers, geen CD bevat. De aandacht voor de oefeninterland van gisteravond raakte daardoor kennelijk wat op de achtergrond. Want door concentratiefouten en gebrek aan scherpte ontsnapte Oranje ternauwernood aan een gevoelige afstraffing. Oostenrijk, een WK-deelnemer in opbouw, was naar het Prater-stadion gekomen om een serieus gevecht aan te gaan. Of, zoals Toni Polster, de vedette van het team, het uitlegde: 'Wij wilden de 48.000 toeschouwers, die toch driehonderd schilling (vijftig gulden) hebben neergelegd voor een kaartje, waar voor hun geld geven. Dat in dit geval het Nederlands elftal als tegenstander fungeerde betekende alleen maar een extra stimulans.' Polster eiste na het duel direct het shirt op van Ruud Gullit. Vervolgens leidde hij triomfantelijk een ereronde voor het uitgelaten publiek. Het typeerde een beetje het rangen- en standenverschil. Oranje moest zich dan ook schamen dat het tegen een ploeg met spelers uit een operette-competitie, zoals Ernst Happel de Oostenrijkse liga ooit omschreef, met 3-0 achter kwam te staan. Leo Beenhakker, die een onbezorgde indruk probeerde te maken, had daarvoor natuurlijk wel een aantal verklaringen. 'Met Gullit, Rijkaard en Van Basten heeft deze ploeg exact twee trainingen achter de rug. Er vielen vanavond twee goals uit corners. Een ingespeelde ploeg overkomt dat niet. Er zijn daarnaast wat spelers die moeten revalideren als voetballer (Erwin Koeman, Van Tiggelen, Gullit, red.), wat ook niet bevorderlijk is voor het rendement. We hebben nog bijna twee weken voor de start van het WK. Die tijd zullen we optimaal moeten benutten, ' aldus de bondscoach.

Slaapwandelend

Minder begripvol werd Beenhakker toen de drie tegentreffers aan de orde kwamen. Het eerste Oostenrijkse doelpunt, een kopbal van de vrijstaande Pecl, viel al na drie minuten te noteren. Na de rust kwam de ploeg van teamchef Hickersberger opnieuw flitsend uit de startblokken. Rijkaard schopte in de eerste minuut van de tweede helft ongelukkig in eigen doel door een voorzet van Rodax die Van Tiggelen op snelheid klopte. Drie minuten later profiteerde Pfeffer met een kopbal van een nieuwe chaos in de Nederlandse defensie. Hierbij timede Ruud Gullit verkeerd. Beenhakker: 'We zijn slaapwandelend begonnen. Ook sommige spelers met veel wedstrijdritme. Daarna liepen we achter de feiten aan. Gelukkig hebben de spelers die conclusie ook getrokken.'

Maar het sorteerde alleen geen effect. Hans van Breukelen: 'In de rust zeiden we tegen elkaar: we gaan de zaken even rechtzetten. Het was ongelooflijk om te constateren dat er kort daarna weer van alles misging. Zoals het eerste en het derde doelpunt ontstonden, daar zullen we toch nog even over moeten praten.' Het Nederlands elftal dat gisteravond bijna werd gedeklasseerd in Wenen was op een plaats na hetzelfde team dat twee jaar geleden Europees kampioen werd. Richard Witschge nam de positie in van de gestopte Arnold Muhren. De dit seizoen geblesseerde Ruud Gullit maakte in conditioneel opzicht een bevredigende indruk. Misschien was hij zelfs in zijn acties wat te ontstuimig. De samenwerking met Marco van Basten verliep niet gesmeerd en het feit dat de aanvoerder van Oranje negen keer buitenspel stond gaf ook aan dat hij nog wedstrijdritme ontbeert. Na een uur maakte Gullit plaats voor Wim Kieft.

Op de linkerflank hadden Richard Witschge en Erwin Koeman een moeilijke avond. Witschge komt het beste tot zijn recht met een vleugelspits voor zich maar in het huidige concept wordt hij gedwongen de diepgaande man te zijn. In verdedigend opzicht waren er bovendien veel misverstanden met Erwin Koeman, die herstellende van een knieblessure een onbetrouwbare factor vormt in het team. De nieuwe PSV'er ruimde trouwens halverwege de tweede helft het veld voor Bryan Roy. Zijn gekwetste knie was opnieuw dik geworden, maar dokter Kessel verzekerde hem dat hij het euvel in een behandeling kan verhelpen.

Plicht

Frank Rijkaard maakte zijn opwachting als voorstopper, alle wensdromen over een plaats op het middenveld ten spijt. Beenhakker: 'Frank en ik hebben er een diepgaand gesprek over gehad. Dat duurde precies 25 seconden.'

Rijkaard is de beroerdste niet. Als het teambelang in het geding is, doet hij gewoon zijn plicht. Zijn aanwezigheid in de defensie is hard nodig omdat Van Tiggelen aan snelheid voorlopig heeft moeten inboeten en Ronald Koeman de maker van de eerste Oranjetreffer bij Barcelona in dit opzicht ook een vorderingen heeft gemaakt. Beenhakker: 'Als Rijkaard straks op het WK de tweede spits moet dekken kan hij twintig meter doorschuiven. Ik verwacht dat de vorm van Van Tiggelen nog groeit.' Dat het Nederlands elftal ondanks alle tekortkomingen de schade beperkt wist te houden was te danken aan het inspirerende optreden van Marco van Basten hij nam de tweede treffer voor zijn rekening uit een voorzet van Vanenburg en het 'geschoffel' van Wouters. De Ajacied greep op het middenveld verschillende keren hardhandig in wanneer anderen, zoals bijvoorbeeld Vanenburg, weer eens balverlies leden. Tegen Joegoslavie wordt pas echt duidelijk welke conclusies Leo Beenhakker heeft getrokken uit de tegenvaller in het Prater-stadion. De vraag die hem de komende dagen ongetwijfeld bezig zal houden luidt: is het EK-team van '88 niet rijp voor enkele wijzigingen?