Billiton haalt 95 procent van gebruikte accu's van Nederlandse markt; Bakeliet hoopt zich op bij accubreker

ROTTERDAM, 28 mei De accubreker van Billiton in Arnhem smelt jaarlijks 25.000 ton gebruikte accu's, waaronder de accu's van vrijwel alle Nederlandse auto's. De milieubeweging is te spreken over de accubreker die het giftige zwavelzuur neutraliseert heel wat beter dan die obscure schroothandelaren die het accuzuur vaak direct in de dichtstbijzijnde sloot laten weglopen.

Maar Billiton, onderdeel van Shell, kampt sinds begin dit jaar met een probleem: het bakeliet dat vrijkomt bij het recyclen van oude accu's mag niet langer in Oost-Duitsland worden gedumpt. Het bedrijf slaat het bakeliet daarom nu voorlopig op het eigen fabrieksterrein op totdat er een oplossing is gevonden. De 25.000 ton accu's die Billiton jaarlijks verwerkt tot bruikbare grondstoffen (overigens niet alleen accu's van auto's maar ook van onder meer motoren, bromfietsen, onderzeeboten en telefooncentrales) leveren 1.600 tot 2.000 ton bakeliet op. Verbranden kan niet omdat het loodstof in het bakeliet de elektrostatische filters van de afvalverbrandingsinstallatie vervuilt. Storten in de C2-deponie op de Maasvlakte (een grote vuilnisbak voor moeilijk verwerkbaar chemisch afval) is een ander alternatief, maar dit is volgens Billiton veel te duur. Het bedrijf zoekt nu naar methoden om het bakeliet te schonen en te ontdoen van lood. Billiton verwacht er binnen enkele maanden uit te zijn en kan het bakeliet in elk geval tot het eind van het jaar opslaan op het eigen fabrieksterrein, vertelt directeur drs. W. P. A. M. Hoefnagels. 'Maar bakeliet laat zich erg moeilijk reinigen.'

Komt Billiton er niet uit, dan zal het bedrijf bij de overheid aankloppen.

Billiton Arnhem (officieel: Hollandsche Metallurgische Industrie Billiton) heeft de accubreker in 1984 in gebruik genomen. De breker moest Nederland in een klap verlossen van alle kwalijke milieuvervuiling door accu's. 'Vroeger kwam de scharrelaar in oude metalen de accu's ophalen bij autodealers en garages. Hij laadde de accu's in, goot thuis het zuur in een slootje, zette vervolgens de hamer op de accu, of, erger nog, zette het ding in de fik. Het metaal dat overbleef werd verkocht', aldus Teo Wams van Stichting Milieudefensie.

Dankzij de accubreker van Billiton, de enige in Nederland, verdwijnt er nu veel minder zuur in de vrije natuur. 'Je gooit er complete accu's in, inclusief het zoutzuur, en er komen herbruikbare stromen uit. Dat is een enorm winstpunt', aldus Wams.

De machine breekt de accu's in een aantal fracties. Metallische fractie, loodpasta, bakeliet en PVC's. De PVC's verkoopt Billiton door aan een viertal afnemers die de materialen gebruiken bij onder meer de produktie van auto-onderdelen. Het lood gaat opnieuw naar de accu-industrie of naar kabelfabrikanten en het bakeliet wordt voorlopig opgeslagen. Het zwavelzuur voor elke accu gemiddeld een liter wordt geneutraliseerd met soda tot natriumsulfaat, een verbinding die, in tegenstelling tot zwavelzuur, wel mag worden geloosd.

Een probleem blijft evenwel nog steeds de inzameling van de oude accu's. Het komt voor dat accu's die nat worden ingeleverd (inclusief het zuur dus) droog bij Billiton aankomen, want Billiton betaalt voor een accu zonder zuur nog wel eens een dubbeltje per kilo extra. Volgens Hoefnagels komt het echter steeds minder voor dat handelaren het zwavelzuur er zelf uithalen. 'Collectioneurs worden steeds meer onderworpen aan streng overheidstoezicht. Ze mogen het zuur er niet meer uithalen. Ze zeggen tegen ons dat zij het er niet uithalen maar dat ze de accu's zelf droog aangeleverd hebben gekregen. Tja, dan moeten wij die accu's maar afnemen, anders blijven zij er maar mee zitten.' De groei van het wagenpark in Nederland leidt overigens niet automatisch tot verhoogde activiteit bij de accubreker van Billiton. Directeur Hoefnagels legt uit: Het aantal auto's mag de komende jaren dan blijven groeien, doordat de accu's steeds lichter worden en ook een steeds langere levensduur krijgen, zal Billiton ook in de toekomst jaarlijks niet veel meer dan 25.000 ton accu's te verwerken krijgen. Billiton neemt volgens Hoefnagels 95 procent van de Nederlandse markt voor zijn rekening, de rest van de gebruikte accu's gaat naar het buitenland.

Het bedrijf maakt nu nog winst met de accubreker, maar de verscherpte milieunormen dreigen roet in het eten te gooien. De overheid wil bijvoorbeeld de uitstoot van SO2, dat onder meer vrij komt bij het smelten van loodpasta, terugdringen. 'We moeten die SO2 nu gaan afvangen. Dat kost miljoenen. We zijn daarover in onderhandeling met de overheid', aldus Hoefnagels.