Labour verlaat zijn oude idealen in nieuw program

LONDEN, 25 mei De leider van de Britse Labourpartij, Neil Kinnock, heeft een voorlopig regeerprogramma gepresenteerd waarin het woord socialisme precies een keer voorkomt. Daarmee rekent de partij ogenschijnlijk af met de idealen uit het verleden.

Ingeleid door licht-klassieke muziek en belicht door lampen met een roze tint stelde de Labour-leider gisteren het 52-pagina's tellende document voor. De beperking van de macht van de vakbonden, opgelegd door de Conservatieve regering, wordt in grote lijnen gehandhaafd. Het streven naar 'volledige werkgelegenheid' wordt losgelaten. De belofte van hogere pensioenen, meer kinderbijslag, een betere gezondheidszorg en een beter onderwijssysteem wordt afhankelijk gemaakt van economische groei. Bovenal belooft de Labourpartij de kiezer in 'Blik op de Toekomst' een verstandig economisch beleid te zullen voeren, waarin 'Groot-Brittannie niet meer zal uitgeven dan het verdient'. De Conservatieve Partij heeft het programma van Labour onmiddellijk aangevallen door te zeggen dat het geen inhoud heeft en door de kiezer voor te houden dat alleen hogere belastingen ervoor kunnen zorgen dat de plannen van Labour werkelijkheid worden. Labour verzet zich tegen die beschuldiging en houdt vol dat het de Conservatieven zijn die in feite de belasting hebben verhoogd door onder andere de gemeenschapsbelasting (poll tax) te introduceren. Labour stelt een getrapt inkomstenbelastingsysteem in het vooruitzicht ter vervanging van het geldende tweetarievensysteem (25 of 40 procent), waarbij de laaggstbetaalden minder dan 20 en de topinkomens tot 59 procent betalen. Over haar alternatief voor de poll tax, een soort heffing op onroerend goed, is Labour vaag.

Het Labourprogramma profiteert van de kritiek op de regering Thatcher door te beklemtonen dat onder een regering-Kinnock het pond sterling 'op het vroegst mogelijke moment' zal toetreden tot het Europese systeem van wisselkoersen. Het is 'groener' dan Thatcher in de belofte dat het een milieubureau zal opzetten om de vervuiling aan te pakken en in het voornemen om openbaar vervoer te propageren, zij het met behulp van particulier kapitaal. Het houdt ook de stelling vol dat de Conservatieven onder Thatcher alleen op de kopers in de markt hebben gelet en niet hebben geinvesteerd in de aanbodkant: opleiding en training worden de prioriteiten in het economische beleid.

De publikatie van het programma van Labour betekent in feite dat de slag om de gunst van de kiezer bij de landelijke verkiezingen van (uiterlijk) zomer 1992 nu daadwerkelijk is begonnen. De Conservatieve Partij is zo nerveus over haar eigen positie en over het aanhoudend succes van Labour in de opiniepeilingen dat ze al eerder deze week een 'zomeroffensief' is begonnen. Dat werd ingeluid door posters waarop slaphangende rozen (het symbool van Labour) de voosheid van Labours politiek moesten symboliseren. Thatcher benoemde bovendien haar minister van energie, John Wakeham, als 'informatie-coordinator' voor de regering, een beleefd woord voor propagandaleider ten behoeve van de Conservatieve Partij. Wakeham leverde gisteren zijn eerste bijdrage op het slagveld door het Labourprogramma te betitelen als 'een Mata Hari-manifest aanlokkelijk aan de buitenkant, maar bij nadere beschouwing iets heel anders van binnen'.