Japanse keizer betuigt 'intense spijt' over Koreaansoorlogsleed

TOKIO, 25 mei 'Intense spijt voel ik wanneer ik denk aan het leed dat uw volk heeft ondergaan door toedoen van mijn land gedurende een onfortuinlijke periode.'

Deze woorden, die de Japanse keizer Akihito gisteren tijdens een keizerlijk banket richtte tot de Zuidkoreaanse president Roh Tae Woo, moeten het begin inluiden van een nieuwe fase in de relatie tussen de buurlanden.

Roh, die voor het eerst een staatsbezoek brengt aan Japan, reageerde beleefd verheugd op de keizerlijke verontschuldiging waar hij zelf voor zijn bezoek nadrukkelijk om had gevraagd. 'Het is belangwekkend dat Uwe Majesteit, als symbool van de Japanse geschiedenis en het nieuwe Japan, grote betrokkenheid toont bij deze zaak', antwoordde Roh.

Met 'het onfortuinlijke verleden' wordt gedoeld op de 36 jaar van harde koloniale overheersing van Japan over Korea, tussen 1910 en 1946. Japan heeft nooit onomwonden berouw of spijt hiervoor getoond, of de verantwoordelijkheid op zich genomen voor aangedaan leed. Akihito's uitspraak moet een einde maken aan dit oude zeer. De eerste om Akihito's woorden als een 'loos gebaar' te veroordelen was de Associatie van Noordkoreanen in Japan, Chongrun. 'Een waarlijk gemeende verontschuldiging moet gericht zijn aan alle Koreanen, ook die van de Democratische Volksrepubkliek van Korea', aldus een woordvoerder. Het Zuidkoreaanse persburo Yonhap leverde kritiek op het archaische taalgebruik in Akihito's tekst. Niet alleen was het daardoor moeilijk te begrijpen, ook duidde het, volgens Yonhap, op Japanse onwil om betrokkenheid te tonen.

Ook in Japan zijn negatieve kanten gesignaleerd aan de keizerlijke verklaring. 'Ik zie de bui al hangen', zei Katsumi Kato, de directeur van een instituut voor Koreaanse studie, 'nu met zoveel woorden is gezegd wie verantwoordelijk was voor Korea's lijden kun je er donder op zeggen dat Zuid-Korea meer wil van Japan dan alleen woorden.' Er zijn nog genoeg stekelige kwesties. Zo wonen op het Sovjet-eiland Sachalin nog steeds Koreanen die er door de Japanse bezetter als dwangarbeiders heen zijn gebracht. Een andere kwestie is het monument voor Koreaanse slachtoffers van de atoombom in Nagasaki, dat nog steeds geen plaatsje heeft gekregen in het officiele vredespark.