Hoe vergaat het finalisten na een muziekconcours

Waarschijnlijk zijn ze er veel te zenuwachtig voor, maar eigenlijk zouden de 42 kandidaten die vanaf morgen in het Haagse Diligentia strijden om de eerste plaats in het Elly Ameling lied-concours, vanavond naar de televisie moeten kijken. In het programma Wat is er van ze geworden? vragen de makers zich af hoe het een zevental finalisten van de Eurovisie muziekwedstrijd na deelname is vergaan.

Wat kunnen de Elly Ameling-kandidaten van hun voormalige lotgenoten leren? Wellicht zullen ze na afloop van het programma het verschijnsel concours enigszins relativeren. Ik hou eigenlijk niet van competitie, zegt de Engelse klarinettiste Emma Johnson (derde prijs in 1984). Je moet het fenomeen wedstrijd niet te serieus nemen, aldus de Finse pianist Olli Mustonen (tweede prijs in 1984), het is slechts een van de vele wegen naar het concertpodium. En hij voegt eraan toe, dat het volgens hem belangrijker is een gelukkig mens te zijn dan een goed musicus (niet iedere musicus zal dit zonder meer beamen). De Nederlandse violiste Isabelle van Keulen, die in 1984 de eerste prijs won, zegt dat het winnen van een concours van meer factoren afhangt dan alleen van de kwaliteit van het spel. Belangrijk is ook toevallig je dag hebben en goed vallen bij de jury of omgekeerd. Het echte werk begint pas daarna, dan moet in ieder optreden opnieuw bewezen worden dat de jury indertijd de juiste beslissing heeft genomen.

Maar ja, concourswinnaars hebben natuurlijk gemakkelijk praten. In het programma worden de finalisten met wie werd gesproken kort geportretteerd en het valt niet te ontkennen, dat het concours heeft bijgedragen aan hun succes. Waarom? Het gaat er op een concours democratisch aan toe, men kan contacten leggen, ontmoet dirigenten, krijgt aanbiedingen en, zo relativeert de Joegoslavische pianist Aleksander Madzar (finalist in 1984 maar geen prijswinnaar), men bezoekt eens een onbekende stad.

Degenen die tijdens de finale op 2 juni in Diligentia prijzen in de wacht weten te slepen, kunnen zich al vast op het ergste voorbereiden. Hun leven zal nadien waarschijnlijk geheel in beslag worden genomen door het vak. Ze krijgen in het begin zoveel concertaanbiedingen, dat er geen tijd overblijft voor verdere scholing. Door onervarenheid nemen ze verkeerde concerten aan of wijzen ze af. Om dat in de toekomst te voorkomen, zullen ze op zoek moeten naar een betrouwbare impresario. Tenslotte, aldus Madzar, moet een concourswinnaar definitief afscheid nemen van alle foute noten, waarmee hij tot voor kort nog een prettige liefdesrelatie onderhield.

Ook dan blijft het de vraag of er ooit een cd zal verschijnen met je naam erop. En als dat al gebeurt, zal die cd dan voldoende opvallen tussen al die andere, veel bekendere namen. Klarinettist Leonard Kubezik won in 1982 de Eurovisie muziekwedstrijd. Hij heeft zijn instrument inmiddels vaarwel gezegd en werd goochelaar, omdat het ellendige muziekwereldje volgens hem niet correspondeerde met het wezen van het musiceren.

Ik wens de deelnemers aan het Elly Ameling liedconcours de komende week, en de vele jaren daarna, veel sterkte. Wat is er van ze geworden. Ned. 3, 20.50 - 21.40 uur.