Harde kritiek op hervorming economie SU; Ryzjkov dreigt metaftreden

MOSKOU, 25 mei Premier Aleksandr Vlasov, Jeltsins voornaamste tegenkandidaat bij de presidentsverkiezingen voor de Russische republiek, heeft vanmorgen zijn kandidatuur ingetrokken. De radicale democraat Boris Jeltsin zelf opende vanochtend de rij van zeven presidentskandidaten met een rede in het Volkscongres van de Russische republiek, die door de zaal goed werd ontvangen. Later vandaag zouden de afgevaardigden in een geheime stemming bepalen wie de president wordt van de Russische republiek (RSFSR). Na het afvallen van Vlasov is Jeltsins belangrijkste tegenkandidaat Ivan Polozkov, partijsecretaris van Krasnodar en een uitgesproken conservatief.

Vlasov, als premier verantwoordelijk voor het centralistische beleid van de afgelopen jaren, heeft zijn kansen daardoor verspeeld. Het is duidelijk dat het Kremlin besloten heeft nu alle kaarten op Polozkov te zetten om de krachten niet te versnipperen. Jeltsin zette in een half uur tijd helder zijn programma uiteen en had ook met de vragen weinig moeite. Hij stelde een programma voor ter redding van de consumptiemarkt om een sociale explosie te voorkomen. De overgang naar een vrije-marktsysteem moet zonder geweldsmiddelen gebeuren, vindt hij. Jeltsin bestreed Gorbatsjovs aanval op zijn programma en zei dat hij bereid was om met iedereen samen te werken. Hij oogstte veel applaus. Na hem sprak Polozkov, die wordt geidentificeerd met de strijd tegen de cooperatieven, de eerste aanzet tot prive-ondernemingen in de Sovjet-Unie. In antwoord op vragen zei Polozkov de markteconomie niet als het redmiddel voor Rusland te beschouwen. Polozkov kreeg zo mogelijk nog meer applaus dan Jeltsin, maar het is onduidelijk hoe groot de claque is die daar in de zaal aanwezig is om de stemming te beinvloeden.

Sovjet-president Michail Gorbatsjov had woensdag in een geimproviseerde toespraak voor het Russische volkscongres fel uitgehaald naar de radicaal Boris Jeltsin. Op verzoek van de gedeputeerden kwam de Sovjet-president uit zijn loge, waar hij de debatten volgde. Hij verweet Jeltsin in zijn rede onder andere niet een keer het woord 'socialisme' te hebben gebruikt en uit te zijn op een verkwanseling van de socialistische idealen en op de vernietiging van de Unie. Gorbatsjovs persoonlijke aanval werd in de zaal met de nodige reserve ontvangen en ontlokte aan Jeltsin zelf een ironische glimlach. Sommigen waren verontwaardigd over Gorbatsjovs ingrijpen. Het geeft geen pas, aldus een gedeputeerde, dat de president druk uitoefent op ons congres, dat tekent zijn opvattingen over onze soevereiniteit.