'Defecte kernkoppen in Nederland'

WASHINGTON/ DEN HAAG, 25 mei Meer dan driehonderd nucleaire granaten werden de afgelopen anderhalf jaar voor reparatie uit Europa naar Amerika zijn gebracht. Volgens een in de New York Times aangehaalde deskundige zouden daarvan ongeveer tien uit Nederland afkomstig zijn.

Deze deskundige spreekt daarmee de Amerikaanse minister van defensie Cheney tegen, die heeft gezegd dat de defecte kernkoppen alleen in de Bondsrepubliek waren opgeslagen.

Over plaats en aantal van deze W-79 kernkoppen wil het Nederlandse ministerie van defensie geen inlichtingen verstrekken. Over de mogelijkheid of er in Nederland ook defecte kernkoppen waren, staat het ministerie nog in contact met de Amerikanen.

Volgens ingewijden in Den Haag zouden ongeveer tachtig van deze koppen in Nederland zijn opgeslagen. CDA-Kamerlid Frinking wil op korte termijn over deze kwestie een debat met de regering: 'De Amerikanen kunnen niet anders dan volledig openheid van zaken geven tegenover de Nederlandse regering en de regering op haar beurt tegenover ons'.

Bronnen in defensiekringen in Den Haag achten het 'waarschijnlijk' dat de in Nederland opgeslagen kernkoppen ook defecten vertoonden. Deze zouden ertoe kunnen leiden dat de chemische explosieven in de granaat voortijdig afgaan. Hierdoor komt het zeer giftige plutonium in de omgeving. Een dergelijke explosie hoeft niet te leiden tot nucleaire ontsteking.

Dat het in totaal om driehonderd defecte kernkoppen gaat, is tegenover de New York Times onthuld door kernwapendeskundigen van het ministerie van energie en van het Congres. Het ministerie van energie is verantwoordelijk voor de produktie van kernkoppen. Woensdag onthulde de Washington Post dat drie types kernkoppen ontwerpfouten vertoonden.

Stan Norris, mede-auteur van het 'Nuclear Weapons Databook', die er van uit gaat dat er tien kerngranaten met de onveilig bevonden W-79 kop in Nederland zijn opgeslagen, baseert deze mening op het feit dat Nederland moderne houwitsers heeft en vlakbij de Duitse frontlinie ligt. De meeste van dergelijke kerngranaten liggen in Duitsland.

De Amerikaanse minister van Defensie, Cheney, zei woensdag dat alleen in Duitsland opgeslagen wapens moesten worden gerepareerd. De in de New York Times en Washington Post aangehaalde deskundigen spreken daarentegen over een ontwerpfout die voor alle kerngranaten met de W-79 kop geldt. Na ontdekking van de fout werd besloten om de nieuwe W-82 granaatkernkop op een andere manier te ontwerpen. Produktie werd daarom twee jaar opgeschort. Het Italiaanse ministerie van defensie heeft inmiddels meegedeeld dat er bij de in Italie opgeslagen kernkoppen geen defecte zijn geweest. Ongelukken met kernwapens die ontploften hebben verscheidene malen plaatsgehad. In 1966 stortte een B-52 bommenwerper neer bij Palomares in Spanje. De chemische explosieven in een kernwapen gingen toen af waardoor er levensgevaarlijk plutonium in de omgeving kwam. Twee jaar later gebeurde hetzelfde in Groenland. Directeuren van de drie kernwapenlaboratoria in de Verenigde Staten hebben er bij het ministerie van defensie op aangedrongen om een ander onveilig geacht kernwapen, de uit de lucht afgevuurde SRAM-A (Short Range Attack Missile), uit de B-1, B-52 en FB-111 vliegtuigen te halen. Een deel van deze bommenwerpers staat altijd paraat op startbanen, geladen met kernwapens. De drie deskundigen vinden dat deze wapens onmiddellijk uit deze toestellen moeten worden verwijderd en in bunkers worden opgeslagen, totdat door een interdepartementale commissie is vastgesteld hoe veilig ze zijn.