Antwerpen

Van de Velde

Antwerpen heeft een levendig kunstklimaat. Ongeveer 25 galeries zorgen voor een afwisselend aanbod van hedendaagse beeldende kunst, van onbekende lokale schilders, bekendere Belgen en Nederlanders, tot aan internationale coryfeeen die men in Nederlandse galeries niet zal aantreffen. De galeries zijn verspreid over de Antwerpse binnenstad, maar sinds het Museum van Hedendaagse Kunst enkele jaren geleden zijn deuren opende in een straatje tussen de Gent Plaats en de St. Michielskaai aan de Schelde, vestigen steeds meer galeristen zich in het gebied rond het museum. Het is wat mij betreft het mooiste deel van de stad, met monumentale negentiende-eeuwse panden en pakhuizen, ruim en open dankzij het grote plein en de Schelde die door de straatjes heen zichtbaar is en waar vrachtschepen uit de hele wereld liggen aangemeerd.

Belgie heeft, in tegenstelling tot ons land, een groot aantal particuliere verzamelaars. Dit is niet alleen merkbaar aan het internationale kunstaanbod, maar ook aan de fraaie behuizing van de meeste galeries. Wat dit betreft spant sinds vorige week de galerie van Ronny van de Velde de kroon. Van de Velde is al langere tijd samen met zijn compagnon Coppens de eigenaar van een galerie voor grafiek in Brussel. Hij publiceerde vele goed verzorgde edities en kunstboeken en begaf zich drie jaar geleden in de Antwerpse kunsthandel. Afgelopen zondag opende hij een nieuw pand aan de IJzerenpoortkaai, vlak achter het museum, met een tentoonstelling van Amerikaanse Minimal Art.

Het is een in alle opzichten verbluffend geheel. De architect Georges Baines ontwierp een ware tempel voor de kunst. De gevel, opgetrokken uit staal, blank aluminium en donker geglazuurde tegels in een geometrische compositie, verbergt een aantal tentoonstellingszalen van verschillende afmetingen, alle met een directe lichtinval door grote ramen en schuine daklichten, met vloeren en trappen van ongepolijst graniet. Er is ook een speciale videoruimte, en het kantoor van de galerist bevindt zich in een soort zwevende glazen cockpit in de hal, met daaronder een ontvangstbalie.

De tentoonstelling omvat werken, grotendeels afkomstig uit de verzameling van Van der Velde, van onder meer Carl Andre, Dan Flavin, Donald Judd, Sol LeWitt, Robert Mangold, Richard Serra, Robert Ryman, en Frank Stella, en van de jongere Amerikanen Peter Halley en Haim Steinbach. Alles is uitvoerig gedocumenteerd in een catalogus. Op het programma staan voor de nabije toekomst verder een tentoonstelling met en over werk van Beuys, werk van Nam June Paik en Panamarenko, een presentatie van Engelse kunst, en een tentoonstelling van Jan Fabre. Het ligt in de bedoeling van Van de Velde om in het pand mettertijd een stichting te vestigen met werken uit zijn collectie. Dit Antwerpse project is een mooi voorbeeld van het verschijnsel dat de verschillen tussen het museum voor moderne kunst, de 'Kunsthalle' (een niet-commerciele tentoonstellingsruimte, zoals het nieuwe Centrum Witte de With in Rotterdam) en de kunsthandel steeds meer aan het vervagen zijn. Musea gedragen zich, met hun belangstelling voor het nieuwste van het nieuwste, als galeries, en de galeries en kunsthallen verzorgen museale presentaties van gevestigde kunst, compleet met brochures en catalogi.

Ronny van De Velde: 'Minimalism'. IJzerenpoortkaai 3, Antwerpen. Tot 22 juli. Wo t/m za 14.30-18 u.

Ruimte Morguen

Er is natuurlijk een onderscheid tussen wat op zijn Vlaams mooi 'commercanten' heet, handelaren in gevestigde of in gekende, meer decoratieve, moderne kunst, en galeriehouders die zich bezighouden met het nieuwe en onbekende. Een galerie in de tweede categorie is de, eveneens vlakbij het museum gelegen, 'Ruimte Morguen', een initiatief van vier Antwerpse kunstenaars. Morguen een wat paradoxale samentrekking van het franse 'morgue', lijkenhuis, en het Nederlandse morgen bestaat al acht jaar, en is sinds 1987 gevestigd aan de Waalse Kaai. Het is een van de meest eenvoudige, sobere galeries in Antwerpen en bestaat uit niet meer dan twee kamers met etalageramen.

De soberheid past bij het tentoonstellingsbeleid van Morguen. Een hoogtepunt was wat dat aangaat de expositie van de Canadees John Massey, anderhalf jaar geleden. Het blijkt ook weer uit het werk van twee Franse fotografen dat er nu is te zien. Pierre Savatier (1954) wil met zijn serie 'Instruments de Mesure' de spanning in de twintigste-eeuwse kunst tussen de natuur en de constructivistische abstractie thematiseren. Mooi is 'Regles graduees', een zeer gedetailleerde opname van een schuin wateroppervlak waarop ragfijne, doorzichtige linialen zijn geprojecteerd. Het werk van Bernard Borgeaux is, met zijn vele subtiele nuances van grijs, contemplatief van aard.

Ruimte Morguen: Savatier en Borgeaux. Waalse Kaai 21-22, Antwerpen. Tot 30 juni. Wo t/m za 14-18 u.

Zeno XEen andere, meer avantgardistische, galerie in hetzelfde stadsdeel is Zeno X. Onder de titel 'Instability of fundamentals' exposeert de Belg Philippe van Snick (1946) een aantal grote triplex dozen in de kleuren zonnegeel, hemelsblauw en zwart. Al sinds 1980 houdt van Snick zich bezig met het thema dag en nacht. Hij symboliseert dag en nacht door bepaalde tegenstellingen van kleuren, waarbij hij steeds uitgaat van hetzelfde kleurenschema: de 'materiele' kleuren goud en zilver, de 'immateriele' kleuren zwart en wit, de primaire kleuren rood, geel en blauw, en de secundaire kleuren paars, groen en oranje. Het meest gecondenseerd komt het thema tot uiting in een serie kleine schilderijtjes. Zeno X: Philippe van Snick. Leopold de Waelplaats 16. Tot 30 juni. wo t/m za 14.30-18.00 u.

Szwajcer

Om de hoek van Zeno X is de bekende galerie van Micheline Szwajcer. Hier is een installatie te zien van de Amerikaan John Knight. Verlatstraat 14. di t/m za 14-18 u.

Montevideo

En tenslotte mag van de galeries in deze categorie Montevideo niet ontbreken. Toni Geirlandt toont hier 'Pornpix'; de ruimten op de begane grond zijn gewijd aan foto's van Martine Kint. Peter Benoitstraat 40. Tot 17 juni. di t/m za 11-18 u.

Lens Fine Art

Van de meer commerciele galeries is Lens Fine Art een van de bekendste. Aan de Nederlandse schilder Reinier Lucassen is hier een overzicht gewijd, vanaf zijn vroege 'Nieuwe Figuratie' tot de recente schilderijen en collages. Opvallend zijn twee kleinere composities, uit 1988 en 1989, prachtig van vlakverdeling, in de van Lucassen bekende mysterieuze, suggestieve beeldtaal.

Mechelsesteenweg 146. Tot 1 juni. wo en vrij 10-13 uur en 14-17 uur, za 15-18 u. 121 Gallery

In de '121' Gallery, tegenover Lens Fine Art, is een deel van de 'Meta Memphis collectie' te zien, met design-voorwerpen van bekende kunstenaars als Sandro Chia, Mimmo Paladino, Susana Solano en Lawrence Weiner (een vaas op een sokkel zonder tekst!). Mechelsesteenweg 121. t/m 20 juli. di t/m za 14.30-18 u.