Franse premier: nu nog geen stemrecht voor buitenlanders

PARIJS, 23 mei De Franse socialistische premier, Michel Rocard, heeft gisteren aangekondigd voorlopig af te zien van het stemrecht voor buitenlanders. Maar ondanks deze tegemoetkoming weet de rechtse oppositie nog steeds niet of ze dinsdag mee zal doen aan het tweede gesprek van alle politieke partijen over het racisme.

Het schrappen van het beperkte stemrecht voor buitenlanders vormde gisteren tijdens een groot debat in de Assemblee, waarbij 14 leden van het kabinet aanwezig waren, een belangrijke concessie van de regering aan de oppositie. President Mitterrand kondigde dit stemrecht aan in zijn 'Brief aan alle Fransen', die hij twee jaar geleden schreef tijdens de verkiezingscampagne. Vooral de gaullistische RPR is fel tegen dit stemrecht en had het schrappen ervan uit het regeringsprogramma gevraagd als voorwaarde voor deelname aan het rondetafelgesprek over het racisme.

Rocard beloofde de oppositie in de Assemblee een lijst op te stellen van punten waarover oppositie en regering het eens zijn, waarover zij het eens kunnen worden en waarover zij het oneens zijn. Volgens de Franse premier kan het gesprek aanstaande dinsdag dan uitmonden in een 'minimum-charter' voor aanpak van het probleem van integratie en racisme. 'Een duidelijke boodschap van geheel Frankrijk, zodat de leugens van extreem-rechts ontmanteld worden', zei Rocard, die zijn rede begon met de woorden: 'In Carpentras is Frankrijk ontwaakt met de smaak van as in de mond'.

In deze Provencaalse plaats werd twee weken geleden een joods kerkhof ontheiligd. De daders zijn nog altijd niet gevonden. Aan het debat gisteren in de Assemblee was geen stemming gekoppeld. Het was meer een openbare generale repetitie voor aanstaande dinsdag, waarin de politieke leiders, als ze meedoen, tot een gezamenlijke politiek tegen het racisme moeten besluiten. Rocard is niet bereid de 'code van de nationaliteit' te veranderen. De gaullisten willen daarentegen naturalisatie bemoeilijken. Verder weigert de Franse regering concessies te doen op het gebied van de sociale rechten. Ook hier nemen de gaullisten het scherpste standpunt in. Zij willen de immigranten niet de rechten ontnemen waarvoor zij en de bedrijven waar ze werken betaald hebben, zoals het recht op ziekengeld, maar wel beknotten op de uitkeringen die de staat betaalt, zoals werkloosheidsuitkeringen.

Over drie punten zijn oppositie en socialisten het eens: sluiten van de grenzen voor immigranten, integratie van immigranten die legaal in Frankrijk verblijven en het stimuleren van terugkeer. Aanvankelijk leken de twee kampen het over meer zaken eens te zijn. Een parlementaire commissie had een rapport opgesteld met 41 aanbevelingen. De voorzitter van deze commissie, de socialist Philippe Marchand, die het debat opende, noemde onder meer: versnellen van de procedures van naturalisatie, extra geld voor de gemeenten, stimuleren van de bouw van moskeeen. Maar sommige rechtse Kamerleden zeiden na afloop van het debat dat, hoewel ze hadden meegedaan aan de rapportage, zij de conclusies niet wilden onderschrijven.

Marchand begon zijn rede met 'Frankrijk was en zal altijd een land van immigratie blijven'. Zijn politieke voorman, premier Rocard, zei even later echter 'Frankrijk is niet meer een land van immigratie'. Ook over het stemrecht bleken de socialisten verdeeld. Louis Mermaz, de socialistische fractievoorzitter, liet op een persconferentie weten dat 'de socialisten absoluut niet hebben afgezien van het stemrecht voor buitenlanders'.

Het centrum, bestaande uit republikeinen, christen-democraten en liberalen, is bereid dinsdag met de premier te praten over een beleid dat gedragen wordt door alle partijen. De gaullisten, die stemverlies vrezen aan het extreem-rechtse Front National, zullen hun standpunt voor het weekeinde bepalen.