In najaar besluit over agressieve zwakzinnigen

DEN HAAG, 22 mei - Staatssecretaris Simons (volksgezondheid) wacht ondanks druk uit de Tweede Kamer tot het najaar met een beslissing over speciale maatregelen voor de ernstig gedragsgestoorde bewoners in de inrichtingen voor zwakzinnigenzorg. Hij deelde dit gisteren mee tijdens een vergadering van de Tweede-Kamercommissie over het gehandicaptenbeleid.

Volgens een uitgelekt rapport van het Nationaal Ziekenhuisinstituut wonen in de ongeveer 100 inrichtingen bijna 3.000 geestelijk gehandicapten met ernstige gedragsstoornissen, waardoor ze zowel voor zichzelf als voor anderen - soms zeer - gevaarlijk zijn. Een groot aantal, ongeveer 1.200, wordt regelmatig of permanent vastgebonden dan wel geisoleerd. Deze aantallen zijn verstrekt door ruim 90 procent van de inrichtingen. Simons sprak de in deze krant gepubliceerde cijfers niet tegen: 'Ik zou ze wel alleszins voorlopig willen noemen. In oktober is het onderzoek klaar, dan weten we meer'. De woordvoerders van bijna alle fracties vroegen aandacht voor de groep ernstig gedragsgestoorden. Enkele Kamerleden verwezen naar de zwakzinnige Jolanda Venema, die jarenlang vastgebonden zat, maar is opgeknapt sinds zij extra begeleiding krijgt. 'Aan haar toestand kon kennelijk een einde worden gemaakt', stelde het Kamerlid Kohnstamm (D66) vast. Het Kamerlid Willems (Groen Links) drong er bij de bewindsman op aan dit experiment na 1 januari 1991 te verlengen en uit te breiden tot andere gedragsgestoorde zwakzinnigen. CDA en VVD menen dat intensievere begeleiding plus een betere dagbesteding veel van de problemen zou wegnemen. Dat vergt echter meer mankracht.

Het Kamerlid Terpstra (VVD) bepleitte een per inrichting bepaald budget nadat deskundigenteams hebben vastgesteld hoeveel agressieve, zichzelf verwondende of niet te benaderen bewoners daar verblijven. Vanuit de regionale inspecties voor de geestelijke volksgezondheid zou dan moeten worden gecontroleerd of de 'toeslag' ook werkelijk voor verbetering van hun leefomstandigheden wordt gebruikt. De PvdA-fractie vindt dat het accent veel meer moet liggen op verkleining van de leefgroepen zodat de gedragsgestoorde bewoners meer aandacht kunnen krijgen.

De bewindsman bleek evenals de Kamerleden bezorgd over de grote werkdruk voor de groepsleiding in het bijzonder. Zonder te willen spreken van sociale dienstplicht zal hij werkzoekenden met nadruk wijzen op de plicht een baan te aanvaarden in een sector die dringend mensen nodig heeft.

Simons is optimistisch over de wachtlijsten voor plaatsing in een inrichting. Door de uitbreiding met 3.400 plaatsen in de komende vier jaar zou het probleem grotendeels zijn opgelost: 'Als er ten minste niet al te veel nieuwe clienten bijkomen'. Er staan nu nog 3.700 mensen op de wachtlijst, ruim 1.700 wonen thuis.