Hoek Loos zoekt expansie nu in medische apparatuur

AMSTERDAM, 22 mei - Hoek Loos (industriele gassen, medische apparatuur), dat dit jaar een daling van de winst 'niet uitgesloten acht', wil in de gassector uitbreiden in Belgie en de Verenigde Staten en in Nederland in de medische sector. Dat is het antwoord van Hoek Loos op de toenemende concurrentie van buitenlanders op de Nederlandse markt voor industriele gassen.

Hoek Loos kan nauwelijks meer groeien in de traditionele markt. De omzet is nu slechts 10 procent hoger dan in 1985, en loopt daarmee vrijwel in pas met de inflatie. De winst is in dezelfde periode verdubbeld, van 4,7 tot 9,4 procent van de omzet. Maar verdere winstgroei moet elders worden gezocht. 'We hebben de grens bereikt waar we onze financiele verhoudingen nog verder kunnen verbeteren door de efficiency op te voeren, ' aldus directeur ir. J. P. Jager Bruining van Hoek Loos gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers.

Hoek Loos moet zich aanpassen aan veranderende omstandigheden nu de EG de bestaande kartels heeft opengebroken en de technische barrieres (buitenlandse gasflessen sloten niet aan op Nederlandse apparatuur) verdwijnen met de economische eenwording van Europa.

Nu zijn er vier multinationals actief op de Nederlandse gassenmarkt. De afzet van industriele gassen van Hoek Loos (vooral aan frisdrankfabrikanten en producenten van diepvries levensmiddelen) daalt. Het bedrijfsresultaat van Hoek Loos is vorig jaar gedaald van 37,6 miljoen gulden tot 37,1 miljoen gulden, ondanks een positieve bijdrage van zeker 2 miljoen gulden van de vorig jaar overgenomen toeleverancier van de medische sector, de Econoom.

De winst van Hoek Loos steeg desondanks van 26,5 miljoen gulden tot 28,9 miljoen gulden, dank zij hogere rentebaten. Die waren het gevolg van de verder toegenomen gemiddelde liquiditeit van Hoek Loos. Deze kaspositie steeg ondanks de overname van de Econoom ((Beta)alde goodwill circa 10 miljoen gulden) en het 50 procents belang van Messer Griesheim in Southgas (goodwill circa 2 miljoen gulden). Beide overnemingen maakten ook het leeuwedeel uit van de investeringen van 25,5 miljoen gulden.

Hoek Loos en Messer bestreken vanuit een gezamenlijke fabriek op de grens van hun twee markten in Georgia hun respectievelijke bereidsterreinen, hoewel distributie van zware gasflessen efficienter vanuit een centrale plaats kan geschieden. Hoek Loos wil zich, nu het zijn oude aandeelhouder heeft uitgekocht, richten op een kleinere markt in de Verenigde Staten (vooral de omgeving van Atlanta) en daar het marktaandeel opvoeren van 25 tot 40 procent.

De Amerikaanse activiteiten van Holox, 12 jaar geleden begonnen, droegen in 1989 voor het tweede achtereenvolgende jaar bij aan het bedrijfsresultaat en Hoek Loos verwacht dat in de VS dit jaar winst wordt gemaakt. Een en ander betekent dat Hoek Loos dat tien jaar moest investeren in de uitbouw van de Amerikaanse dochter nu sinds twee jaar een kasstroom vanuit de VS richting Schiedam ziet komen.

Tot voor kort had Hoek Loos met de grote multinationale gasfabrikanten de afspraak dat als deze multinationals niet op de Nederlandse markt zouden komen Hoek Loos niet verder in Europa zou uitbreiden. Maar bedrijven als l'Air Liquide en Aga zagen, net als Messer en Linde, hun afspraken over het gezamenlijk bestrijken van nationale markten doorkruist door de EG. In de gevechten om nieuwe posities was de Nederlandse markt te aantrekkelijk om te laten liggen. Hoek Loos heeft van oudsher hoge marges kunnen halen op de beschermde markt omdat de afstanden klein zijn in Nederland en distributiekosten belangrijk zijn in de gassenmarkt.

Hoek Loos dat jarenlang alleen kon proberen te groeien op exotische plaatsen als Iran en Nigeria - wat de onderneming veel kostte en weinig opleverde - kan tegenwoordig in Europa uit de voeten en gebruikt de overvloedige kasstroom nu voor expansie in Belgie. Al laat de directie doorschemeren dat de gang naar Belgie (met in Nederland vervaardigde produkten) meer bedoeld is om de concurrentie daar dwars te zitten en te 'straffen' voor hun aanval op Nederland. Alle grote partijen op de Nederlandse markt zitten ook in Belgie.

Daarnaast wil Hoek Loos uitbreiden in de medische sector. Niet alleen in gassen. De Econoom maakt wegwerpartikelen voor de operatiekamer. Daarnaast richt Hoek Loos zich op produktie van en handel in medische apparatuur, al dan niet onder eigen merk. Vorig jaar kwam al 20 procent van de omzet van bijna 309 miljoen gulden uit deze als nieuwe kernactiviteit gepresenteerde medische sector, aldus Hoek Loos.

De uitbouw van de gassenactiviteiten buiten Nederland en vergroting van de activiteiten in de gezondheidszorg (zo mogelijk via overnemingen) moeten leiden tot een omzetniveau van 400 miljoen gulden in 1992, stelt directeur mr. A. C. van Tienhoven.

De financiele positie van Hoek Loos is sterk genoeg om overnemingen te financieren. Het eigen vermogen maakt 60 procent van het balanstotaal uit en dan is niet meegerekend dat Hoek Loos zijn gasflessen nog sneller afschrijft dan de concurrentie dat doet. De liquide middelen van Hoek Loos waren eind vorig jaar 38 miljoen gulden. Bij de bank heeft de onderneming, die opereert in een kapitaalintensieve sector, vrijwel geen schuld.

Hoek Loos zal, ondanks de stagnatie van het bedrijfsresultaat en ondanks de verwachting dat de winst dit jaar kan achterblijven bij die over vorig jaar, voorstellen het dividend te verhogen van 7,80 gulden tot 8,20 gulden. Volgens Tienhoven omdat de onderneming ernaar streeft tussen de 35 en 40 procent van de winst uit te keren en zo net die ondergrens wordt gehaald. Van de aandelen Hoek Loos is 45 procent in handen van het Duitse Linde, dat in ruil voor twee commissarisplaatsen heeft beloofd zijn belang nooit verder uit te zullen breiden.