Hermans gekant tegen conservatisme VVD

DEN HAAG, 22 mei - De tweede man in de VVD-fractie in de Tweede Kamer, Hermans, zal zich verzetten tegen een conservatieve koers van zijn partij. In een vraaggesprek met het weekblad Vrij Nederland zegt Hermans: 'Als de VVD weer de conservatieve kant op gaat, ben ik het daar mee oneens.' De vice-fractievoorzitter voorspelt dat de nieuwe partijleider, Bolkestein, moeilijkheden zal krijgen in de fractie als hij de weg opgaat van het behoudend liberalisme. 'Ik zeg dit niet alleen namens mijzelf. De meeste leden van de Tweede-Kamerfractie willen die kant niet op... Dan ontmoet hij ongetwijfeld weerstand.'

Het vraggesprek met Hermans is vorige week vrijdagochtend in Zwolle gehouden, kort voordat Bolkestein voor het eerst als partijleider de algemene ledenvergadering van de VVD toesprak.

Bolkestein was twee jaar geleden mede-auteur van een rapport van het wetenschappelijk bureau van de VVD dat de verzorgingsstaat afwijst en de individuele vrijheid als hoogste goed propageert. 'Ik voel niets voor dat utilaristische liberalisme. Frits wel', zegt Hermans. 'Hij heeft dat rapport niet alleen ondertekend, hij heeft het ook te vuur en te zwaard verdedigd.'

Bolkesteins uitspraken op de algemene ledenvergadering dat 'prestatie moet worden beloond' en 'het geld eerst moet worden verdiend' werden door de zaal met applaus ontvangen. Hermans zegt in het vraaggesprek dat, in het weekeinde dat Voorhoeve besloot terug te treden als fractievoorzitter, hij door Voorhoeve en partijvoorzitter Ginjaar is gebeld met de vraag of hij de nieuwe eerste man wilde worden. Omdat hij inmiddels had gesolliciteerd naar het burgemeesterschap in Zwolle, bedankte hij. 'Tjonge, tjonge, hadden ze mij dit maar vier jaar eerder aangeboden', zegt Hermans te hebben gedacht toen hij de vraag kreeg voorgelegd.

De vice-fractievoorzitter had gehoopt na de verkiezingen van 1986 het fractievoorzitterschap te kunnen overnemen van Nijpels. Omdat hij werd gezien als een van de Nijpelianen greep hij naast deze post toen de toenmalige partijleider wegens de grote verkiezingsnederlaag werd afgezet. Bolkestein speelde in die dagen een belangrijke rol. Hermans vertelt kort voor de verkiezingen van 1986 een gesprek met Bolkestein te hebben gehad. 'Ik heb hem toen nog gevraagd: wat zijn jouw plannen voor de komende periode. Daar antwoordde hij wat vaag op. Achteraf dacht ik wel: misschien broedde hij toen al op zijn aanval op Nijpels.'