Diskwalificatie

DE GELOOFWAARDIGHEID van Israel raakt steeds verder aangetast. De moordpartij van afgelopen zondag werd terecht onmiddellijk door de Israelische autoriteiten veroordeeld. Zij haastten zich de geestelijke gestoordheid van de dader publiek te maken. Maar binnen twee etmalen slaagden de ordetroepen erin bij het neerslaan van rellen het aantal dodelijke slachtoffers meer dan te verdubbelen. Er is dus meer aan de hand dan de bloeddorstigheid van een willekeurige waanzinnige. Stelselmatig is de Israelische politiek een keuze uit de weg gegaan. De hardnekkigheid waarmee Likud, gesteund door verpolitiekte rabbijnen, weigert een stap te doen op het door bondgenoot Amerika aangegeven vredespad heeft de Palestijnen ieder uitzicht op verbetering van hun toestand ontnomen. Het wachten was slechts op een nieuwe vonk.

De Israelische openbare mening had zich de overtuiging aangepraat dat de Palestijnse volksopstand in de bezette gebieden na tweeeneenhalf jaar was doodgebloed. Hoewel de onbeweeglijkheid van de huidige bewindvoerders ook in Israel niet gevrijwaard is gebleven van scherpe kritiek, moet de diagnose van het uitstervende verzet toch menige Israelische burger hebben gerustgesteld. Op die manier zou immers de factor tijd weer voor de Israelische politiek behouden zijn geweest. Het incident dit weekeinde heeft deze sussende redenering ontmaskerd: alle verbeeldingskracht die de Israelische samenleving kan opbrengen zal nu moeten worden gemobiliseerd om de moreel-politieke verloedering alsnog tegen te gaan.

DRIE REDENEN kunnen worden geregistreerd voor de herleving van het Palestijnse verzet. De volksopstand was destijds veroorzaakt door de diepe frustratie die de twintigjarige bezetting met zich meebracht. De internationale diplomatie had met betrekking tot het Midden-Oosten een volstrekte patstelling bereikt. De Palestijnse diaspora, in de vorm van de PLO, kon slechts op een publicitair resultaat bogen. De Israelische politiek leed aan een chronisch tekort aan creativiteit, vastgemetseld als zij zichzelf had in een puur militair concept van veiligheid.

Het waren de aanzetten van buiten en van binnen om nu eindelijk eens ernst te maken met een Israelisch-Palestijnse dialoog die de Palestijnen de indruk konden geven dat hun opstand vruchten begon af te werpen. Maar de verzanding van die aanzetten in de starheid van Likud cum suis kon vanzelfsprekend de Palestijnse frustratie slechts verhevigen. De op gang gekomen immigratiegolf van joden uit de Sovjet-Unie - een gevolg van gewijzigd beleid in Moskou en Washington niet zich voor op het voor de Palestijnen slechtst denkbare moment. Grootscheepse Israelische volksplantingen in de bezette gebieden zouden voor de Palestijnen een uitzichtloze toestand nog hopelozer maken.

DE DERDE reden voor de hernieuwing van de opstand in de bezette gebieden is de geweldsfactor. De aanslag van dit weekeinde staat, los van de aanstichter, symbool voor de geringe waarde die het Israelische gezag het individuele Palestijnse leven toekent. Al jaar en dag worden ongewapende opstandelingen tegemoet getreden met militair of politieel geweld. Daarmee wil niet gesteld zijn dat de oproerige Palestijnse jeugd geen ordeprobleem zou opleveren. Maar wel dat de Israelische autoriteiten hebben verzuimd middelen aan te wenden die evenredig waren en zijn aan de ordeverstoring.

Een bekend antwoord is dat menig Arabisch regime nog wel uit een heel ander vaatje zou tappen wanneer het met vergelijkbare omstandigheden zou worden geconfronteerd. Maar een dergelijke reactie werkt als een boemerang: het argument diskwalificeert de gebruiker. De vrees is gerechtvaardigd dat Israel in toenemende mate zichzelf zal diskwalificeren.